Acerola - mała skarbnica witaminy C. Właściwości i zastosowanie owoców, soku z aceroli

Acerola - owoce, liście, kwiatAcerola zwana również wiśnią z Barbados, jest prawdziwą skarbnicą witaminy C. Jej jeden, niewielki owoc zawiera tyle samo witaminy C, co kilogram cytryn, zaś mała szklanka wyciśniętego z niej soku odpowiada 14 litrom soku z pomarańczy. Spożycie zaledwie 4 owoców pokrywa dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na kwas askorbinowy.

Coraz częściej zwraca uwagę zatem dietetyków i miłośników zdrowego trybu życia oraz pojawia się w apteczkach w formie suplementu diety.

Wiśnia z Barbados i jej historia - z Ameryki wprost do krajów Starego Kontynentu

Historia aceroli sięga czasów przedkolumbijskich. Naukowcy przekonują, że roślina pochodzi z Wysp Karaibskich i Ameryki Środkowej. Przypuszcza się, że rdzenni mieszkańcy Karaibów sadzili krzewy na różnych wyspach Morza Karaibskiego i przenosili ich owoce podczas migracji. Dziś roślina jest uprawiana na szeroką skalę przede wszystkim w Ameryce Południowej. Jej największym producentem jest Brazylia. Acerolę można także spotkać w Stanach Zjednoczonych, głównie na Florydzie i w Teksasie, a także w Australii. Krzewy dobrze rosną i owocują również na terenie Afryki oraz w tropikalnych rejonach Azji. Niestety warunki klimatyczne nie pozwalają na uprawę aceroli na obszarze starego kontynentu, w tym także w Polsce. Niezwykłe właściwości wiśni z Barbados odkryli naukowcy z Puerto Rico w 1945 roku. Od tej chwili nieprzerwanie sięgają po nią nie tylko dietetycy i specjaliści z zakresu medycyny tradycyjnej, ale także lekarze.

Właściwości aceroli

Malpigia granatolistna zwana także acerolą to wiecznie zielony krzew, którego maksymalna wysokość może dochodzić nawet do 6 metrów. Ciemnozielone liście zwykle zdobią gałęzie przez okrągły rok, chociaż może zdarzyć się, że przy niskich temperaturach roślina zacznie je gubić. W gorącym klimacie acerola kwitnie w zasadzie bez przerwy, wydając owoce, które mają soczysty miąższ.

Kwiaty aceroli

To niewielkie kuleczki, które najpierw są zielone, a gdy dojrzewają, przyjmują kolejno pomarańczową, czerwoną i bordową barwę. W ich wnętrzu kryje się natomiast nie jedna, a trzy pestki. Krzewy zasiedlające obszary o nieco niższej temperaturze owocują z kolei od maja do grudnia. Acerola jest rośliną dającą imponujące zbiory. Statystyki pokazują, że z jednego hektara plantacji liczącej osiem lat, można pozyskać aż 50 ton owoców.

Owoce aceroli

Owoce aceroli niestety są wyjątkowo nietrwałe i szybko się psują. W lodówce można przechowywać ją maksymalnie 5 dni, po tym czasie zaczynają zachodzić procesy fermentacyjne. Z tego względu nie są transportowane na obszary poza swoim zasięgiem występowania. W efekcie, acerola jest najczęściej dostępna w formie soków, proszku, suszonych owoców lub preparatów suplementujących dietę.

Roślina jest znana przede wszystkim ze względu na wysokie stężenie kwasu askorbinowego oraz flawonoidów, które hamują jego rozpad i ułatwiają przyswajanie przez organizm. Na tym jednak nie koniec. Niewielkie owoce są też cennym źródłem beta karotenu. Można znaleźć w nich również witaminy z grupy B oraz niacynę. Nie brakuje ponadto minerałów - głównie wapnia, fosforu i żelaza. Ze względu na dużą zawartość kwasu foliowego, jest polecana kobietom w ciąży, gdyż kwas foliowy warunkuje prawidłowy rozwój cewy nerwowej u płodu i sprzyja dobrej kondycji przyszłej mamy.

Roślina to także bogactwo karotenoidów, czyli związków o charakterze przeciwutleniaczy, które pomagają pozbyć się wolnych rodników. Usuwając toksyczne produkty przemiany materii, wspomagają prawidłowy wzrost komórek i chronią przed przedwczesnym starzeniem się tkanek. Zapobiegają także rozwojowi chorób cywilizacyjnych, w tym także nowotworów oraz schorzeń układu sercowo-naczyniowego. Karotenoidy wykazują pozytywny wpływ na wzrok: chronią oczy i zapobiegają chorobom narządu wzroku, w tym zwyrodnieniom plamki żółtej, co jest częstą przyczyną ślepoty w wieku podeszłym.

Z kolei antocyjany zawarte w roślinie chronią układ krwionośny, uszczelniają naczynia, wykazują działanie przeciwzapalne, łagodzą objawy alergii oraz zapobiegają nowotworom.

Zastosowania aceroli

Właściwości owoców rośliny warunkują wiele jej zastosowań, zarówno o charakterze leczniczym, prozdrowotnym jak i kosmetycznym. Acerole zaleca się przede wszystkim osobom z niską odpornością,  palaczom, osobom zagrożonym ryzykiem zawału serca czy udaru mózgu oraz sportowcom.

Sok z aceroli

Sok z aceroli

Na infekcje i alergie

W 100 gramach wiśni z Barbados można znaleźć około 2,5 grama czystej, lewoskrętnej witaminy C, co czyni ją pod tym względem rekordzistką wśród owoców. Sprawia to, że acerola jest doskonałą bronią w walce z drobnoustrojami. Znakomicie pobudza system immunologiczny do produkcji przeciwciał i limfocytów. Jest zalecana szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy jesteśmy bardziej narażeni na infekcje górnych dróg oddechowych. Może być także stosowana w stanach chorobowych - przy przeziębieniu lub grypie. Sprawia, że organizm szybciej się regeneruje i skuteczniej walczy z bakteriami oraz wirusami. Spożywanie aceroli przyspiesza także powrót do zdrowia. W Brazylii jest powszechnie stosowana jako preparat na gorączkę. Bogactwo antocyjanów sprawia z kolei, że wiśnia z Barbados wykazuje działanie przeciwzapalne oraz antyalergiczne, dzięki czemu jest zalecana osobom ze skłonnościami do uczuleń.

W problemach układu trawiennego

Acerola świetnie wspomaga również przewód pokarmowy. W medycynie tradycyjnej stosowanej przez rdzennych mieszkańców Ameryki była przede wszystkim używana, jako środek pozwalający zwalczyć czerwonkę. Powszechnie stosowano ją również przy biegunkach. Wykazywała działanie lecznicze w dolegliwościach wątroby. Dziś można stosować ją przy nieżytach żołądka oraz jelit. Pobudza także apetyt. Duża zawartość błonnika w suszonych owocach pozwala oczyszczać organizm z toksyn i szkodliwych produktów przemiany materii. Wzmaga perystaltykę jelit i dba o ich prawidłową mikroflorę. Warunkując rozwój pożytecznych bakterii, jest zalecana po kuracji antybiotykowej. Dzięki dużej zawartości witaminy C, acerola warunkuje odpowiednie przyswajanie składników pokarmowych - białek, lipidów i węglowodanów.

Acerola przyjazna dla serca

Świetnie sprawdza się jako specyfik wykazujący protekcyjne działanie względem serca. Skutecznie obniża ciśnienie krwi, redukując ryzyko wystąpienia udaru. Zawarte w niej antocyjany zwalczające wolne rodniki zapobiegają odkładaniu się w naczyniach krwionośnych złogów tłuszczu, chroniąc w ten sposób przed pojawieniem się objawów miażdżycy, a nawet przed zawałem. Witamina C znakomicie uszczelnia naczynia krwionośne, zapobiegając ich pękaniu. Jest niezwykle pomocna dla osób skarżących się na krwawienia dziąseł. W połączeniu z występującym w owocach żelazem idealnie sprawdza się w przypadku osób cierpiących na anemię. Pobudza szpik kostny do produkcji erytrocytów. Dzięki temu sprawia, że organizm jest lepiej dotleniony - zwiększa się jego wydolność oraz poprawia pamięć i koncentracja. Acerola świetnie eliminuje zmęczenie. Jest zalecana osobom w stanie rekonwalescencji po chorobach oraz w przypadku osłabienia organizmu wywołanego przesileniem wiosennym lub jesiennym. Powinny po nią sięgać również osoby, które doznają sytuacji stresowych.

Acerola - w trosce o wzrok

Owoce malpigii granatolistnej to cenne źródło beta-karotenu, czyli prowitaminy A. Ten wyjątkowy związek chemiczny wykazuje przede wszystkim korzystne działanie dla narządu wzroku. Stymulując produkcję rodopsyny, pozwala zapobiegać i jest pomocny w leczeniu zwyrodnienia plamki żółtej. Co ważne, poprawia ostrość widzenia i redukuje niedowidzenie po zmroku. Dodatkową funkcją beta-karotenu jest jego ochronny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Prowitamina A, pełni także ważną rolę w przebiegu procesów zachodzących w systemie immunologicznym.

Acerola w kosmetyce

Acerola ze względu na swoje właściwości znajduje również zastosowanie w kosmetyce. Pomaga w pielęgnacji cery problemowej, w  tym wspomaga leczenie trądziku oraz koi skórę wrażliwą. Acerola polecana jest na pękające naczynka: uszczelnia je i przywraca cerze zdrowy koloryt. Ponadto, jej działanie obejmuje opóźnianie starzenia się skóry, jest ona składnikiem wielu kremów do twarzy oraz maseczek. Kosmetyki z dodatkiem aceroli wygładzają oraz oczyszczają skórę, działają łagodząco oraz antyoksydacyjnie. Doskonale nawilżają ale nie wysuszają skóry. Jako owoc zawierający ogromną ilość witaminy C ułatwia syntezę kolagenu. To z kolei znajduje odzwierciedlenie w jędrnej i elastycznej skórze pozbawionej zmarszczek.

Sprzyja dodatkowo prawidłowej kondycji tkanki chrzęstnej i pozwala zadbać o więzadła. Obecność przeciwutleniaczy pozwala z kolei rozprawić się ze stresem oksydacyjnym. Acerola dosłownie wymiata wolne rodniki z organizmu zapobiegając starzeniu się skóry. W jej owocach są zawarte przede wszystkim karotenoidy występujące w 14 różnych odmianach. Antocyjany, flawony czy glikozydy gwarantują nie tylko świetne samopoczucie, ale także młody wygląd. Warto przy tym pamiętać, że doskonałe efekty powoduje nie tylko spożywanie soku z jej owoców, ale także stosowanie go w formie toników do przemywania twarzy. Na bazie wiśni z Barbados produkuje się również szereg kosmetyków, głównie kremów o działaniu liftingującym oraz maseczki regenerujące. Obecność beta-karotenu sprawia z kolei, że regularne spożywanie aceroli przyspiesza opalanie. Związki chemiczne sprzyjające uszczelnianiu naczyń krwionośnych niwelują zaś powstawanie nieestetycznych pajączków oraz siniaków.

Gdzie i w jakiej formie kupić acerolę? Cena

Owoce aceroli zakupimy w różnych postaciach. Najpopularniejszy jest gotowy sok. Za 250 ml płacimy około 15 złotych. Sok z aceroli jest wyjątkowo cennym źródłem witaminy C, jedna szklanka zawiera jej bowiem tyle samo, co około 15 litrów czystego soku z pomarańczy. Sok sam w sobie jest cierpki, można rozcieńczać go wodą lub innym sokiem owocowym. Można go pic na ciepło oraz na zimno, jak letni napój orzeźwiający. Może stać się składnikiem drinków i koktajli owocowych. Doskonale pasuje jako dodatek do herbaty. Otwarty sok można przechowywać w lodówce maksymalnie 3 tygodnie.

Można zakupić owoce w formie sproszkowanej do przygotowania napoju. Niestety, ten produkt jest dość drogi, 100 gram kosztuje niecałe 100 złotych. Jest to jednak zakup wydajny, ponieważ do przygotowania napoju wystarczą 2 łyżki proszku. Acerola jest tez składnikiem wielu gotowych preparatów, w tym tabletek, pastylek i kapsułek oraz kosmetyków: kremów do twarzy, maseczek czy balsamów. Znajdziemy ją również w preparatach dla skóry dojrzałej. Co ciekawe, acerola jest składnikiem wielu specjalistycznych preparatów z witamin dla niemowląt i małych dzieci. Gotowe preparaty z acerolą należy przyjmować zgodnie z ulotką, dołączoną do opakowania. Sok zwykle przyjmujemy w dawce 50 ml dziennie, porcję można zwiększyć w stanach większego zapotrzebowania na witaminę C, np. w okresie jesienno-zimowym, w czasie rekonwalescencji czy przy anemii, kiedy to ułatwi wchłanianie żelaza.

Acerola w kuchni - możliwości zastosowania

Acerolę można jeść surową ale w smaku jest nieco kwaśna. Świeże owoce są najczęściej wykorzystywane jako dodatek do rozmaitych deserów. Mimo kwaśnego smaku, są chętnie zjadane przez dzieci. Europejczycy najczęściej spożywają jednak sok wyciśnięty z owoców. Można śmiało dodawać go do konfitur, dżemów oraz kompotów. W ostatnim czasie coraz popularniejsze jest sporządzanie z niego galaretek, a nawet lodów. Acerola jest doskonałym dodatkiem do porannego musli, świetnie łączy się z innymi owocami oraz bakaliami. Można z jej dodatkiem wykonać smaczną sałatkę owocową, a nawet dodać do sernika na zimno czy też ozdobić gotowe ciasta i ciasteczka. Z soku można przygotować także koktajle, zarówno na bazie samych owoców, jak również mleka czy jogurtu. Warto wiedzieć, że w Ameryce sok z aceroli jest naturalnym składnikiem odżywek witaminowych dla niemowląt i małych dzieci. Proszek z owoców rośliny jest z kolei wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym. Przygotowuje się z niego nie tylko suplementy diety, ale także leki, głównie na przeziębienie, grypę oraz reumatyzm.

Uwaga: Sięgając po produkty z aceroli, warto jednak skrupulatnie zapoznać się z zaleceniami producenta odnośnie maksymalnej dziennej porcji spożycia. Przedawkowanie może bowiem skutkować zaburzeniami ze strony układu moczowego, a nawet upośledzeniem pracy nerek i wątroby.

Komentarze