Brodawki - czym są? Rodzaje. Usuwanie brodawek

Brodawki stópBrodawka (łac. Verruca) jest wywołana przez skórny typ wirusa brodawczaka ludzkiego. Brodawki skórne są zakaźne i mogą przenosić się z jednej części ciała na drugą lub na innego osobnika. Są one najczęściej spotykane u dzieci i młodzieży, ale zachorowalność na nie dotyczy osób w każdym wieku. Największe ich nasilenie stwierdza się między 12 a 16 rokiem życia. Częściej występują u dziewcząt, u nich szczyt zachorowalności stwierdza się ok. 13 roku życia, a u chłopców szczyt ten obserwuje się średnio w wieku 14,5 roku.

Brodawki są zwykle niebolesne, a otaczająca je skóra nie ulega stanowi zapalnemu. W badaniach udowodniono, że nie leczone brodawki u 40% osób ustępują samoistnie w ciągu 2 lat. Mogą występować na różnych częściach ciała, ale najczęściej występują na skórze rąk, stóp i w okolicach narządów płciowych. Najbardziej rozpowszechnione są brodawki zwykłe, brodawki stóp oraz brodawki płaskie. Istnieją również inne typy brodawek wywołane przez łagodne typy wirusa HPV.

Rodzaje brodawek

Wśród najpopularniejszych należy wymienić: brodawki zwykłe, płaskie, łojotokowe oraz stóp.

Brodawki zwykłe
Brodawki zwykłe (verrucae vulgares) wywołane są przez takie typy HPV jak HPV 2 HPV 4 oraz HPV 7. Występują głównie na skórze rąk, ale mogą być też umiejscowione na całej powierzchni ciała, a nawet na błonach śluzowych. Brodawki są zazwyczaj bardzo małe o nieregularnej, chropowatej powierzchni. Mogą też występować w formie przyrosłych skupień o powierzchni hiperkeratotycznej. Barwę mają zbliżoną do koloru skóry lub w odcieniach szarobrunatnych. Brodawki wywołane zakażeniem HPV 7 występują prawie wyłącznie u rzeźników i sprzedawców mięsa. Zlokalizowane są wyłącznie na skórze rąk. Mogą tworzyć one nawet kalafiorowate wyrośla o hiperkeratotycznej powierzchni. Do często spotykanych odmian brodawek zwykłych należą brodawki okołopaznokciowe (verrucae perinuguales). Powstają one na skutek zakażenia tkanek otaczających płytki paznokciowe HPV. Zlokalizowane są głównie wzdłuż wału bocznego lub na proksymalnym wale paznokciowym. W przypadku zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego łożyska paznokciowego występuje początkowo przebarwienie płytki, a następnie bolesny guz pod paznokciem.

Brodawki płaskie
Brodawki płaskie (verrucae planae) wywołane są przez takie typy brodawczaka ludzkiego jak: HPV 3, HPV 10, HPV 26, 27, 28. Często nazywa się je brodawkami młodocianych, ale to błędne określenie, gdyż mogą one występować u ludzi w każdym przedziale wiekowym. U dorosłych osób, w przypadku obniżonej odporności, mogą utrzymywać się przez wiele lat. Są to liczne, płaskie, dobrze odgraniczone, nieco wyniesione ponad poziom otaczającej skóry, niezapalne grudkowe wykwity. Powierzchnię mają gładką lub nieznacznie hiperkeratotyczną. Brodawki płaskie mogą powstawać w każdym miejscu na całym ciele, ale najczęściej spotyka się je na grzbietach rąk i twarzy. Na twarzy są brunatne lub prawie nie różnią się od koloru skóry otaczającej je, zaś na rękach są nieco bardziej wyniosłe i lekko hiperkeratotyczne. Mają one tendencję do zlewania się i często układają się wzdłuż linii zadrapania - tzw. Objaw Kobnera. Do czynników sprzyjających ich powstawaniu należą: atopowe zapalenie skóry, niewielkie urazy skóry lub immunosupresja. Brodawki tego typu mogą zanikać samoistnie, ale zazwyczaj następuje to po długim okresie ich występowania. Ustępowanie zmian przebiega w sposób bardzo charakterystyczny - wszystkie wykwity jednocześnie ulegają zaczerwienieniu i obrzękowi, a następnie samoistnie cofają się w ciągu kilku tygodni. Gdy pojawia się zaczerwienienie i obrzęk wszystkich brodawek to zazwyczaj wtedy zaniepokojeni chorzy zgłaszają się do lekarza, ale podjęcie leczenia nie jest już konieczne, gdyż zmiany po pewnym czasie same ustąpią.

Brodawki stóp
Brodawki stóp ( verrucae plantares) wywoływane są przez takie typy HPV jak: HPV 1 i HPV 2. Wśród brodawek stóp wyróżnić można dwa rodzaje. Pierwszy z nich to głębokie, bolesne, choć nieliczne zmiany - tzw. Myrmecia, a drugi to bardziej powierzchowne i bardziej zlane zmiany - tzw. Brodawki mozaikowate. Za występowanie zmian typu myrmecia odpowiedzialny jest wirus HPV 1, natomiast za brodawki mozaikowate odpowiada HPV 2 - może on wywoływać również brodawki zwykłe. Brodawki typu myrmecia charakteryzują się dużą bolesnością i odczynem zapalnym. Zazwyczaj są to pojedyncze lub bardzo nieliczne zmiany, pokryte hiperkeratotyczną blaszką. Od odcisków odróżnia ich to, że po usunięciu tej hiperkeratotycznej blaszki można zaobserwować punktowe krwawienie. Wnikają one głęboko do skóry stóp. Ich bolesność nasila się podczas chodzenia, kiedy ciężarem naszego ciała dogniatamy zmiany do podłoża. Ten typ brodawek nawraca niezwykle rzadko. Bardzo charakterystyczny jest sposób ich ustępowania. Wszystkie zmiany w tym samym czasie staja się czarne, a podłoże silnie zaczerwienione. Tego rodzaju zjawisko choć bardzo niepokojące dla chorego jest dobrym znakiem. Oznacza to bowiem, że choroba ustępuje. Ten sposób ustępowania brodawek to tzw. Zjawisko Arthusa - jest ono związane ze zmianami krwotocznymi w obrębie ogniska chorobowego. Brodawki mozaikowate stóp, które są wywoływane przez HPV 2 są powierzchowne, zazwyczaj zmiany są rozległe i mają tendencję do zlewania się. Ich przebieg jest znacznie dłuższy niż brodawek typu myrmecia. Zmiany te lubią bardzo często nawracać. W celu rozpoznania rodzaju brodawek - gdy obraz kliniczny nie jest jednoznaczny, przeprowadza się badanie molekularne w celu określenia genotypu wirusa HPV. Brodawki stóp występują najczęściej u dzieci i młodzieży. Bardzo często do zakażenia dochodzi na basenach. Po wyleczeniu brodawek w organizmie nie pozostaje trwała odporność przeciwwirusowa na ten rodzaj brodawek. Oznacza to, że zmiany te mogą nawracać.

Usuwanie brodawek

Celem leczenia chorego jest poprawa wyglądu estetycznego oraz wyeliminowanie dyskomfortu psychicznego związanego z obecnością zmian chorobowych w widocznych miejscach. Terapia ma też za zadanie zapobiegać rozprzestrzenianiu się zmian chorobowych na inne części ciała oraz inne osoby. Brodawka może być uznana za wyleczoną wówczas, gdy zmiana na skórze zaniknie i odnowione zostaną prawidłowe warstwy naskórka. Najczęściej w leczeniu brodawek stosuje się krioterapię, laseroterapię, wycięcie, wyłyżeczkowanie oraz leczenie kwasem salicylowym.

Krioterapia
Polega na spowodowaniu martwicy tkanek zakażonych wirusem HPV. Do terapii stosuje się najczęściej ciekły azot o temperaturze około - 196 stopni Celsjusza. Stosuje się go w postaci aerozolu lub metodą kontaktową za pomocą specjalnego aplikatora lub wacika nawiniętego na drewniany patyczek. W miejscu gdzie zastosowana została krioterapia powstaje rumień, a potem pęcherz, który pęka i złuszcza się, pozostawiając nadżerkę, ta zaś zanika do 2 tygodni. Ta metoda usuwania brodawek jest dość bolesna. W przypadku stosowania jej na zmiany zlokalizowane na stopach chodzenie może być utrudnione przez kilka dni. Czasem zdarza się, że zabieg krioterapii może powodować przebarwienia lub odbarwienia skóry.

Usuwanie laserowe brodawek
Polega na ich odparowaniu. Zdarza się, że brodawka musi być usuwana w znieczuleniu miejscowym, ponieważ jest to zabieg wymagający dużej precyzji i nie wskazane są niekontrolowane ruchy pacjenta. Energia świetlna lasera zamienia się w ciepło, zakażona tkanka wyparowuje, a powierzchnia odparowywana jest cały czas jałowa. Miejsce po zabiegu samoistnie pokrywa się brązowymi strupkami, które znikają do 4 tygodni. Skuteczność lasera w usuwaniu brodawek jest duża. Specjalistyczne kliniki wykonujące ten zabieg twierdzą, że po pierwszym zabiegu skuteczność wynosi 95%, a po 2-3 zabiegach 100%.

Komentarze