Czarny bez - właściwości i zastosowanie jego kwiatów i owoców, przepisy

Czarny bezCzarny bez to nie tylko ładnie wyglądający krzew ale przede wszystkim cenny surowiec zielarski, znany jako lekarstwo na przeziębienie, bóle reumatyczne i wiele innych. Warto poznać zalety kwiatów i owoców czarnego bzu oraz poznać przepisy na zdrowe soki, napary i nalewki.

Czarny bez - opis rośliny

Dziki bez czarny (łac. sambucus nigra) to pospolita w naszym kraju roślina, zaliczana do rodziny piżmakowatych. Wyróżnia się wiele jego podgatunków. Jest cenną rośliną leczniczą - w celach zdrowotnych i profilaktycznych używane są zarówno kwiaty, jak i owoce czarnego bzu.

Właściwości i zastosowanie kwiatów czarnego bzu

Kwiaty czarnego bzu są białe, zebrane w baldachimy. Zawierają flawonoidy, garbniki, sterole roślinne oraz sole mineralne. Można przyrządzić z nich napary, które wykazują działanie napotne oraz przeciwgorączkowe. Stosowane są powszechnie w profilaktyce i leczeniu przeziębienia oraz grypy. Poza tym, poprawiają elastyczność naczyń włosowatych, uszczelniają ich ściany. Posiadają właściwości przeciwzapalne, co sprawia, że mogą być stosowane do robienia układów w chorobach oczu, w tym zapaleniu spojówek czy płukania gardła. Z naparu robić można także okłady na twarz, są zalecane zwłaszcza w przypadku skóry zanieczyszczonej, na przykład kiedy borykamy się z trądzikiem, przebarwieniami, można też odwar traktować jako tonik do twarzy. Może być też stosowany jako sposób w walce ze skórką pomarańczową. Napar działa także moczopędnie, poprawia pracę układu moczowego. Warto poznać przepisy na zdrowy napar z kwiatów czarnego bzu oraz ocet bzowy.

Kwiaty czarnego bzu

Kwiaty czarnego bzu

Przepisy

Przepis na napar - herbatkę z kwiatów czarnego bzu

Kwiaty zbiera się w dni suche, wybierając te dorodne, nieprzeschnięte. Suszymy je w zacienionym, przewiewnym miejscu. Po ususzeniu powinny mieć kremowożółty kolor i niezmieniony zapach. Taki susz można przechowywać przez 2 lata. Aby przygotować napar, łyżeczkę suszonych kwiatów zalej szklanką wrzącej wody i zaparzaj pod przykryciem przez 10 minut, można go osłodzić cukrem lub miodem. Napar pijemy lub stosujemy jako okłady.

Taka herbatka wspaniale orzeźwia latem. Można pić go jak zwykłą herbatę, jednak ma też wiele właściwości leczniczych. Ochładza organizm, więc radzi sobie bardzo dobrze ze zbijaniem wysokiej gorączki. Ponadto pomaga w usuwaniu śluzu z dróg oddechowych przy mokrym kaszlu i zapaleniu zatok. Dzięki obecności śluzów, przynosi ulgę także w suchym kaszlu, a także leczy bóle głowy i wspomaga odporność organizmu, co pomaga wyzdrowieć przy chorobie.

Przepis na ocet z kwiatów czarnego bzu

Z kwiatów czarnego bzu przygotować można również ocet o szerokim zastosowaniu w domowej medycynie oraz pielęgnacji. Świeże kwiaty zalewamy octem jabłkowym w proporcji jednej szklanki octu na jeden baldachim kwiatu. Mieszamy i odstawiamy na kilka dni w ciepłe miejsce.

Syrop z kwiatów czarnego bzu

  • 40 baldachów czarnego bzu
  • 1,5 litra wody
  • 1 kg cukru
  • jedna cytryna

Kwiaty czarnego bzu, pozbawione gorzkich łodyżek, umieść w słoiku. Zagotuj wodę, cukier i cytrynę pokrojoną w plasterki, następnie wyjmij cytrynę, zalej syropem kwiaty i zakręć słoik. Odstaw denkiem do góry na co najmniej dwie doby. Po tym czasie przecedź przez gazę, następnie wlej syrop do garnka. Podgrzej do bardzo wysokiej temperatury, nie doprowadzając do wrzenia i przelej znów do słoika. Odstaw do góry denkiem do ostygnięcia. Syrop jest już zawekowany - przechowywany w ten sposób, ma datę ważności do następnych zbiorów. Po otwarciu, można go przechowywać przez miesiąc w lodówce. Jego smak przypomina lekko miętę, będzie się więc doskonale sprawdzał jako orzeźwiający napój w czasie letnich upałów. Dobrze się spisuje jako polewa do placków, racuchów i naleśników.

Właściwości i zastosowanie owoców czarnego bzu

Owoce czarnego bzu są niewielkie, granatowe i przypominają jagody. Niech nie zwiedzie nas ten wygląd: w postaci surowej są silnie trujące! Zawierają bowiem substancję, która po spożyciu rozkłada się, powodując wydzielanie cyjanowodoru. Objawami zatrucia są między innymi nagłe słabnięcie, opadanie z sił, wymioty, biegunka, zaburzenia oddychania, bóle w klatce piersiowej. Po spożyciu niezbędne jest niezwłoczne wywołanie wymiotów, jeśli one nie występują samoistnie oraz udanie się na ostry dyżur do szpitala w celu przeprowadzenia płukania żołądka. Na szczęście owoce podczas przetwarzania, czy to gotowanie czy suszenie, stają się całkowicie bezpieczne i warto je polubić, ponieważ zawierają wiele składników odżywczych, w tym pektyny, soki owocowe oraz wiele witamin, w tym witaminę C oraz A. Podobnie, jak kwiaty posiadają właściwości moczopędne ale i napotne oraz przeciwgorączkowe, stosuje się je więc w leczeniu przeziębień. Działają przeciwbólowo, doskonale radzą sobie z dolegliwościami bólowymi w przypadku rwy kulszowej oraz wszelkiego typu nerwobóli. Produkty z owoców z czarnego bzu stosowane są przy problemach trawiennych, działają stymulująco na układ pokarmowy oraz przeczyszczająco. Ułatwiają usuwanie toksyn z organizmu oraz wzmacniają odporność. Produkty z owoców, zarówno soki, jak i nalewki mają też właściwości wykrztuśne. Co więcej, sok z czarnego bzu jest często składnikiem syropów na kaszel. Poniżej sprawdzone przepisy na produkty z owoców czarnego bzu.

Owoce czanrgo bzu

Owoce czarnego bzu

Przepisy

Przepis na sok z czarnego bzu

Przepis na smaczny i zdrowy sok z owoców czarnego bzu jest bardzo prosty. Wystarczy porcję owoców umieścić w garnku, zalać wodą i zagotować aż puszczą sok. Następnie przeciskamy je przez gazę do naczynia, dodajemy odrobinę miodu i ponownie gotujemy. Gotowy sok przelewamy do butelek lub słoiczków. Sok pijemy w postaci rozcieńczonej z przegotowaną wodą lub herbatą na ciepło albo na zimno.

Nalewka z czarnego bzu

  • 1,5 l syropu, soku
  • 1 l spirytusu

Po przecedzeniu syropu (lub porcji przegotowanych owoców), dodaj do niego litr spirytusu. Odstawiamy mieszaninę na miesiąc w ciemne, ciepłe miejsce, w tym czasie energicznie wstrząsając ją co trzy dni i po tym czasie przesączamy (np. przez filtr do kawy). Możemy dodać wodę, ewentualnie cukier, odstawiamy na około tydzień i po tym czasie ponownie przesączamy. Nalewka powinna odstać jeszcze miesiąc w ciemnym i chłodnym miejscu, aby uzyskać doskonały aromat. Nalewkę przelewamy do przygotowanych butelek i odstawiamy na kilka miesięcy. Jej picie zaleca się przy leczeniu przeziębienia, nerwobólach oraz w profilaktyce chorób układu krążenia. Z czarnego bzu można również przygotować wino, do czego potrzebujemy drożdży winiarskich oraz odrobimy kwasku cytrynowego.

Kwiaty czarnego bzu w cieście

Składniki na ciasto:

  • 150g. mąki pszennej
  • jajko
  • 175 ml mleka
  • pół łyżeczki soli
  • pół łyżeczki cukru
  • woda do otrzymania odpowiedniej konsystencji
  • ponadto olej do smażenia i 10-12 baldachów czarnego bzu.

Wszystkie składniki dokładnie zmiksuj, aby nie było żadnych grudek. Dodaj taką ilość wody, aby ciasto miało konsystencję śmietany. Odstaw ciasto na 10 minut. W tym czasie rozgrzej patelnię. Kiedy wszystko będzie już gotowe, trzymając za łodyżkę, zamocz kwiatostan dokładnie w cieście i połóż na patelni. Kiedy placek będzie już odpowiednio usmażony z jednej strony, obetnij nożyczkami łodygi kwiatu i przewróć na drugą stronę. Podawaj posypane cukrem pudrem lub polane dowolnym syropem.

Ocena: 5.0

Komentarze