Dereń jadalny - właściwości lecznicze, zastosowania, uprawa

Dereń jadalny, właściwyBez względu na to, że jeszcze do niedawna był w Polsce uważany przede wszystkim za krzew ozdobny, w ostatnich latach coraz więcej osób docenia jego właściwości zdrowotne. Dereń jadalny to niezwykła roślina, posiadająca kwaśne, cierpkie owoce, znajduje bowiem zastosowanie w profilaktyce i leczeniu wielu chorób.

Przeciwdziała pojawieniu się komórek nowotworowych, pomaga walczyć z anemią, niweluje zmęczenie, sprzyja też dobrej kondycji układu pokarmowego, moczowego oraz sercowo-naczyniowego. Kobiety doceniają ponadto jego właściwości sprzyjające urodzie i pomagające zachować młody wygląd na długie lata.

Owoce derenia obecne w diecie ludzi od tysięcy lat

Dereń jadalny (właściwy, łac. Cornus mas) jest uważany za jeden z najstarszych krzewów owocujących. Badania archeologiczne prowadzone w Szwajcarii, południowych Włoszech oraz w okolicach Kaukazu dowodzą, że ludzie żywili się nim już 7 tysięcy lat temu. Warto pamiętać także o tym, że roślina słynie z bardzo twardego drewna, przez co przed setkami lat służyła do wyrobu rozmaitych narzędzi. Wykonywano z niego również precyzyjne mechanizmy zegarowe. Krzew zasłynął jednak przede wszystkim z właściwości odżywczych oraz leczniczych. W starożytności używano nie tylko jego owoców, ale również kory, z której przygotowywano płukanki pomoce w leczeniu infekcji jamy ustnej. Młode pędy służyły z kolei jako składnik herbat na przeziębienie. W czasach nowożytnych owoce derenia doceniono przede wszystkim ze względu na zawartość witaminy C, przeciwdziałającej przeziębieniom i stymulującej układ odpornościowy do produkcji przeciwciał. Dereń jadalny był także wykorzystywany w leczeniu wysokiego ciśnienia, chorób układu oddechowego i problemów trawiennych. W okresie wojennym, rosyjscy żołnierze sięgali po nalewki z owoców, które z kolei świetnie chroniły ich przed szkorbutem.

Kwiaty derenia jadalnego

Uprawa derenia jadalnego - to krzew odporny na niekorzystne warunki środowiska

Naturalnym środowiskiem derenia jadalnego są południowe obszary Europy i zachodnia Azja. Najczęściej jest spotykany w lasach, na brzegach rzek bądź zboczach gór. W Polsce występuje jedynie w uprawach. Najlepiej czuje się w warunkach średniego nasłonecznienia i umiarkowanej wilgotności, chociaż dobrze znosi okresy suszy i wahania temperatur. Co ważne, dereń nie wykazuje dużych wymagań glebowych, przez co owoce pochodzą głównie z upraw ekologicznych. Ciekawostką jest fakt, że dereń jest jednym z najwcześniej zakwitających krzewów ozdobnych w Polsce. Zaskakująca jest także żywotność rośliny, która może owocować nawet przez kilkaset lat.

Właściwości derenia jadalnego - jakie witaminy i mikroelementy zawiera?

Dereń jadalny to prawdziwe bogactwo substancji wspomagających zdrowie. W owocach rośliny nie brakuje witamin A, E oraz PP. Stężenie kwasu askorbinowego wielokrotnie przewyższa jego ilość w cytrusach. Dereń zawiera także szereg mikroelementów, wśród których najwięcej jest potasu, fosforu, żelaza, manganu, miedzi, magnezu oraz cynku. Owoce są też cennym źródłem pektyn i kwasów wspomagających zdrowie - jabłkowego i chinowego. W ich skórce znajduje się ponadto ogromna ilość przeciwutleniaczy, które skutecznie chronią przed działaniem wolnych rodników.

Dojrzewające owoce derenia

Zastosowania derenia jadalnego

Przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze właściwości derenia jadalnego udowodnili naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Owoce tej wyjątkowej rośliny można więc spożywać w celu profilaktyki i wspomagająco w leczeniu przeziębień i grypy. Przygotowany z nich syrop świetnie sprawdza się także przy infekcjach układu oddechowego. Pozwala obniżyć gorączkę i przyspiesza rekonwalescencję po chorobie oraz przywraca siły witalne. Dereń jest też pomocny w leczeniu wszelkich zmian grzybicznych, w tym również tych powodowanych działaniem popularnych grzybów Candida albicans. Aby złagodzić objawy choroby i przyspieszyć powrót do zdrowia, wystarczy spożywać kilka owoców dziennie.

Lek na żołądek, specyfik na zatrucie pokarmowe i składnik diety diabetyków

Dereń jadalny znakomicie wpływa także na układ pokarmowy. Jego owoce o wyrazistym, cierpkim smaku zaostrzają apetyt i pobudzają wydzielanie soku żołądkowego. Przyspieszają jednocześnie przemianę materii, co powoduje, że chronią przed nadwagą. Warto także zaznaczyć, że dereń jest bogaty w pektyny. Związki te pęcznieją w żołądku pozostawiając na długo uczucie sytości. Warunkują też prawidłową kondycję mikroflory jelit, stwarzając warunki sprzyjające namnażaniu się pożytecznych bakterii. Dereń jadalny, dzięki obecności kwasów organicznych i fitoncydów, sprzyja dobrej kondycji żołądka, przez co powinien być spożywany przez osoby zagrożone chorobą wrzodową. Z kolei właściwości przeciwzapalne i ściągające owoców powodują, że można je stosować przy łagodnych zatruciach pokarmowych i biegunkach. Od setek lat jest on też stosowany w leczeniu infekcji jamy ustnej. Nalewki sporządzone na bazie alkoholu etylowego oraz wywary pozwalają łagodzić dolegliwości wywołane przez afty i skaleczenia. Nie można zapominać również o tym, że dereń jadalny jest zalecany diabetykom, ponieważ sprzyja utrzymaniu prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Stymuluje bowiem wydzielanie insuliny. Jego owoce mają ponadto niski indeks glikemiczny i są niskokaloryczne.

Zdrowe serce

Owoce rośliny są rekomendowane ponadto osobom zagrożonym chorobami ze strony układu sercowo-naczyniowego. Wysoka zawartość potasu powoduje, że ich częste spożywanie pomaga wyregulować ciśnienie krwi, chroniąc w ten sposób przed zawałem serca lub udarem mózgu. W dereniu nie brakuje także antyoksydantów, zapobiegających odkładaniu się blaszki miażdżycowej w żyłach i tętnicach. Warto pamiętać też o tym, że dereń jadalny zawiera wysokie stężenie żelaza, które w dodatku jest łatwo przyswajalne przez organizm. Dzięki temu warunkuje prawidłową kondycję krwi i może być stosowany w profilaktyce anemii.

Dereń jadalny - oczyszcza organizm i poprawia funkcjonowanie nerek

Wysoka zawartość witaminy C oraz właściwości przeciwzapalne derenia sprawiają, że może być stosowany przez osoby cierpiące na dolegliwości ze strony układu moczowego. Owoce, dzięki właściwościom moczopędnym pozwalają oczyszczać nerki i zapobiegają odkładaniu się w nich złogów prowadzących następnie do kamicy. Zakwaszając środowisko pęcherza moczowego, chronią przed nawrotowymi infekcjami i ograniczają przywieranie bakterii do jego ścian. Pomagają także szybko i skutecznie oczyścić organizm z toksyn.

W trosce o zdrowia i piękną skórę

Owoce rośliny są wykorzystywane w kosmetyce i dermatologii. Medycyna ludowa leczyła z ich pomocą egzemę i inne zmiany skórne. Dziś znajdują zastosowanie w produkcji naturalnych kremów i toników łagodzących podrażnienia i rozświetlających cerę. Duża zawartość flawonoidów powoduje z kolei, że niszczą wolne rodniki, hamując w ten sposób procesy starzenia się skóry. Bogactwo witamin i mikroelementów obecnych w owocach rośliny powoduje z kolei, że jej regularne spożywanie pozwala zachować dobrą kondycję włosów i paznokci.

Na ból mięśni i reumatyzm

Dereń jadalny działa odprężająco na organizm. Doskonale w tej kwestii sprawdzają się kąpiele z wywarem z kory i liści derenia jadalnego, które niwelują napięcie mięśniowe i wykazują działanie przeciwbólowe. Sprawdzają się szczególnie w przypadku osób cierpiących na reumatyzm. Z kolei okłady sporządzone z owoców rośliny są znane z łagodzenia bólu migrenowego. Warto także pamiętać o tym, że herbaty sporządzone z derenia jadalnego, mogą być stosowane wspomagająco w leczeniu bezsenności.

Dereń w kuchni

Dereń znajduje szereg zastosowań w kuchni. W krajach Bliskiego Wschodu bardzo znane są suszone owoce derenia posypane solą, stanowiące doskonałą przekąskę. Używa się go także do destylacji wódki oraz do przygotowywania rozmaitych drinków i likierów. Warto pamiętać, że z owoców rośliny można przygotować zdrowe i smaczne konfitury oraz dżemy. Ich cierpki smak powoduje, że świetnie sprawdzają się jako dodatek do deserów i potraw mięsnych. W przypadku tych ostatnich warto pamiętać, że dereń znakomicie wspomaga trawienie i pracę wątroby. Ciekawostką jest, że czerwone, owalne owoce derenia jadalnego, mają wewnątrz duże, twarde pestki, które w niektórych regionach świata są opalane i wykorzystywane do przygotowywania ciepłych napojów - dokładnie tak, jak ziarna kawy. Dołączając dereń jadalny do diety, warto jednak pamiętać o tym, aby sięgać wyłącznie po dojrzałe owoce. Zielone mogą wykazywać bowiem właściwości mocno przeczyszczające.

Ocena: 5.0

Komentarze