Nadmiar sodu w organizmie. Dieta niskosodowa

Dieta niskosodowaSód jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Pierwiastek ten jest ważnym elektrolitem, który aktywnie uczestniczy w procesie regulacji ilości płynów w organizmie, utrzymywaniu równowagi kwasowo-zasadowej, wspomaga pracę mięśni, pomaga transportować substancje odżywcze do komórek, bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych. Sód jest więc nam niezbędny do życia, ale powinniśmy go spożywać w niewielkich ilościach. Problem pojawia się wtedy, gdy jest go w naszym organizmie zbyt dużo.

Niestety,  sód spożywany w nadmiarze może, przyczyniać się do powstawania wielu groźnych chorób takich jak:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • udar mózgu,
  • kamica nerkowa,
  • nowotwory układu pokarmowego.

Światowa Organizacja Zdrowia WHO zaleca dzienne spożycie soli na poziomie maksymalnie 5 gramów, co przekłada się na 2 gramy sodu, co i tak przekracza dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej na ten pierwiastek, które waha się w granicach pomiędzy 1200 a 1500 mg dziennie w zależności od wieku, płci i stanu zdrowia. Niestety, w Polsce spożywamy co najmniej 2-3 - krotnie więcej sodu, niż powinniśmy, a wielu z nas przekracza zdrową ilość aż 10-krotnie. Szacuje się, że już małe dzieci spożywają o 50% zbyt dużo soli, niż powinny. Wskaźnik ten u nastolatków i dorosłych kobiet wynosi aż 80% ponad normę, a u mężczyzn nierzadko przekracza 100%.

Dlaczego nadmiar soli szkodzi zdrowiu?

Ryzyko niedoboru sodu w organizmie w praktyce nie występuje ze względu na powszechne zastosowanie soli w produktach spożywczych oraz jego naturalną zawartość w żywności nieprzetworzonej. Bardzo poważne jest za to ryzyko przekroczenia dopuszczalnych norm jej spożycia. Dzieje się tak dlatego, że sól znajdziemy praktycznie wszędzie. Jest jej mnóstwo w takich codziennie jadanych przez nas produktach jak:

  • pieczywo,
  • sery,
  • wędliny,
  • dania gotowe,
  • słone przekąski,
  • przetwory warzywne.

Znajdziemy go nawet w napojach. Oprócz dodatku soli spożywczej, dużym problemem są również powszechnie stosowane dodatki do żywności, jakimi są wzmacniacze smaku takie jak na przykład glutaminian sodu czy rybonukleotydy disodowe, które również są źródłem sodu w naszej diecie.

Choroby spowodowane nadmiarem sodu

Tymczasem nadmiar sodu prowadzi nieuchronnie do takich chorób jak:

  • otyłość - poprzez wywoływanie zaburzeń metabolizmu tłuszczów,
  • nadciśnienie tętnicze, które trwale uszkadza serce oraz naczynia krwionośne,
  • udary mózgu,
  • zawały serca,
  • choroby nowotworowe w tym rak przełyku, rak okrężnicy, oraz rak żołądka (nadmiar sodu w diecie sprzyjaj zakażeniu bakterią Helicobacter pylori, która istotnie zwiększa ryzyko zachorowania),
  • osteoporoza,
  • kamica nerkowa.

Długotrwałe spożywanie zbyt dużej ilości sodu jest więc niezwykle szkodliwe dla naszego zdrowia i może prowadzić do nieodwracalnych zmian w organizmie.

Kto powinien stosować dietę niskosodową?

Dietę ubogą w sód lekarze zalecają osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze, choroby serca i układu krążenia oraz choroby nerek. W praktyce jednak nad znacznym ograniczeniem spożycia tego pierwiastka powinien pracować każdy z nas. Wszyscy bowiem na co dzień spożywamy go znacznie więcej, aniżeli powinniśmy. Badania wykazały, że dieta codzienna przeciętnego Polaka dostarcza, aż 10 razy więcej sodu niż wynosi dzienne zapotrzebowanie organizmu na ten pierwiastek.

Obniżenie spożycia soli pozwala na znaczne zmniejszenie dawek, a niekiedy możliwość całkowitego odstawienia leków na nadciśnienie, a także zmniejsza ryzyko wystąpienia udaru mózgu o 24% i zawału serca o 18%.

Niestety, nadmiar sodu powoduje też zwiększone wydalanie wapnia z ustroju. Z używania soli powinny więc również zrezygnować osoby, które cierpią na osteoporozę, a także borykające się z próchnicą zębów.

Zasady diety niskosodowej

Podstawą diety niskosodowej jest całkowita rezygnacja z potraw mocno przetworzonych i zastąpienie ich naturalną zdrową żywnością. Trzeba również zredukować używanie soli w trakcie przygotowywania potraw. To jakiej soli używamy - himalajskiej, kamiennej czy morskiej, nie ma tu większego znaczenia. Wszystkie one w nadmiarze szkodzą naszemu zdrowiu tak samo.

Zasady diety niskosodowej, które powinniśmy wprowadzić w życie to:

  1. Rezygnacja lub zdecydowane ograniczenie dosalania przygotowywanych w domu potraw;
  2. Zaprzestanie używania kostek rosołowych, sosu sojowego, sosu rybnego, innych sosów i zup instant i gotowych przypraw typu Vegeta, które zawierają mnóstwo soli, sodu w postaci wzmacniaczy smaku i aromatu, oraz tłuszczów typu trans;
  3. Unikanie kupowania dań gotowych takich jak garmażerka, pieczywo, sery żółte, wędliny, dania typu Fast food na przykład panierowane skrzydełka, burgery, hot-dogi, zapiekanki, pizza;
  4. Wykluczenie z diety słonych przekąsek takich jak paluszki, krakersy, chipsy, solone orzeszki, prażynki;
  5. Zastąpienie soli przyprawami ziołowymi takimi jak majeranek, czosnek, tymianek, rozmaryn, oregano, bazylia, pieprz ziołowy i wiele innych. Nie tylko podnoszą i wzbogacają one smak potraw, ale również korzystnie wpływają na trawienie i są bardzo zdrowe;
  6. W zastępstwie zwykłej soli kuchennej możemy używać soli magnezowej lub potasowej, która ma słony smak, ale nie zawiera sodu.

Spożywajmy za to jak najwięcej świeżych owoców i warzyw, pełnoziarnistych produktów zbożowych, chudy nabiał o niskiej zawartości sodu, chude mięso oraz ryby w postaci nieprzetworzonej. Dania gotujmy na parze lub pieczmy, zamiast smażyć. Unikajmy przygotowywania potraw w głębokim tłuszczu. Chleb lepiej piec samemu w domu, ponieważ ten kupny niestety zawiera zazwyczaj spore ilości soli. Można również zaopatrywać się w pieczywo typu włoskiego, które wypiekane jest bez dodatku soli.

Stosujmy się do podstawowych zasad zdrowej diety, które mówią o spożywaniu 5 zróżnicowanych posiłków dziennie i piciu dużej ilości wody.

Nie obawiajmy się, że jeśli zrezygnujemy z używania soli, w naszej diecie wystąpią niedobory sodu. W praktyce właściwie jest to niemożliwe, ponieważ wystarczające dla pokrycia potrzeb organizmu jego ilości, występują naturalnie w warzywach, owocach, zbożach i orzechach, po które powinniśmy sięgać każdego dnia.

Komentarze