Grzyby: właściwości, wartości odżywcze, witaminy, zbieranie

GrzybyJeszcze kilka lat temu były uważane za bezwartościowe i ciężkostrawne. Dziś udowadniają, że jest zupełnie inaczej. Grzyby, bo o nich mowa, warto jeść nie tylko ze względu na wyjątkowe walory smakowe. To także cenne źródło składników odżywczych. Dlaczego nazywane są "leśnym mięsem"? Co powoduje, że powinny znaleźć się w diecie każdego z nas? Te i inne ciekawostki na temat grzybów poznacie, jeśli zostaniecie z nami jeszcze przez chwilę.

Z czego więc składa się sucha masa grzyba? Przede wszystkim z białka, co pozwoliło nadać im przydomek "leśnego mięsa". Najwięcej można znaleźć go w pieczarkach hodowlanych oraz w borowikach. Te ostatnie, w suszonej postaci, zawierają prawie dwukrotnie więcej białka niż wołowina. Warto przy tym dodać, że jest to białko o wiele lepiej przyswajalne niż to, które można znaleźć w roślinach. Związek zawiera przy tym aminokwasy egzogenne, czyli takie, których organizm nie jest w stanie samodzielnie wytworzyć. Muszą być więc dostarczone w pożywieniu. Co ważne, grzyby cechują się przy tym minimalną zawartością tłuszczu, sprzyjając osobom chcącym zrzucić zbędne kilogramy.

Grzyby - właściwości i wartości odżywcze

O tym, że grzyby zawierają dużo wody, wie chyba każdy, kto chociaż raz próbował je ususzyć. W zależności od gatunku, jej zawartość waha się w przedziale od 70 do 90 procent. Jednak co jeszcze posiadają grzyby i jakie właściwości mają?

Witaminy zawarte w grzybach

Grzyby, chłonąc ogromne ilość wody, odkładają w swoich tkankach witaminy i minerały. Wśród tych pierwszych, kluczowa rolę odgrywają witaminy z grupy B, szczególnie B2, B3 oraz B5. Dietetycy przekonują, że około 100 gramów świeżych grzybów jest w stanie zaspokoić 20 procent dziennego zapotrzebowania na niacynę. Niektórzy dodają również, że popularne i lubiane kurki mają tyle samo witaminy B1, co słynące z niej drożdże piekarskie. Miłośnicy grzybów powinni ponadto zwrócić szczególną uwagę na gatunki o żółtym i pomarańczowym zabarwieniu. Dlaczego? Ponieważ są cennym źródłem witaminy A, wspomagającej kondycję wzroku. Nie bez znaczenia jest obecność kwasu askorbinowego oraz prowitaminy D. Ta ostatnia jest przede wszystkim domeną grzybów rosnących na otwartych przestrzeniach - łąkach i polach, które są wystawione na działanie promieni słonecznych. Dodawane do potraw, pomagają zadbać o prawidłowy stan kości i dobrą kondycję układu immunologicznego.

Cenne źródło związków mineralnych i polifenoli

Mówiąc o grzybach, nie można zapomnieć o substancjach mineralnych, które mogą stanowić nawet 30 procent ich suchej masy. W grzybach można znaleźć przede wszystkim potas wpływający na utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi. Wraz z zawartym w owocnikach magnezem warunkuje także prawidłowy przebieg procesów przemiany materii. W grzybach można znaleźć także fosfor, wpływający na dobry stan kośćca. Warto również wspomnieć o zawartości wapnia, cynku oraz selenu. W niektórych gatunkach występuje ponadto wysokie stężenie żelaza, które dodatkowo jest świetnie przyswajalne przez organizm, w przeciwieństwie do tego, pochodzącego z roślin. Na uwagę zasługują ponadto zawarte w grzybach polifenole, w tym kwas galusowy, ferulowy, kawowy oraz katechiny. To związki chemiczne, które wspomagają walkę ze stanami zapalnymi i działają antyalergicznie. Pełnią także rolę przeciwutleniaczy, które hamują procesy starzenia się komórek.

Grzyby są ponadto doskonałym źródłem ergotioneiny. To złożony związek chemiczny występujący między innymi w kiełkach roślinnych. Należący do grupy silnych antyoksydantów, pozwala skutecznie walczyć z efektami stresu oksydacyjnego. Zwalcza wolne rodniki, chroniąc w ten sposób komórki przed uszkodzeniem. Grzyby, szczególnie te pokryte warstwą śluzu, dostarczają dodatkowo polisacharydów o właściwościach immunostymulujących oraz przeciwnowotworowych. W ten sposób doskonale sprawdzają się nie tylko w profilaktyce raka, ale także innych chorób cywilizacyjnych. Warto jednak pamiętać, że podczas gotowania, polisacharydy przedostają się do wody. To właśnie o ich zawartości świadczy pojawianie się na jej powierzchni charakterystycznej piany. Z tego względu, warto używać grzybów nie tylko w charakterze przyprawy, ale również przygotowywać z nich zupy.

Zapach suszonych grzybów - sposób na brak apetytu

Zastanawialiście się, co powoduje, że suszone grzyby tak wyjątkowo pachną? Zawdzięczamy to obecności oktanoli. To związki lotne, które wytwarzają się podczas suszenia. I chociaż nie mają żadnych prozdrowotnych właściwości, należy pamiętać o tym, że ich silny aromat znakomicie pobudza układ trawienny. Z tego też względu, potrawy z suszonych grzybów są zalecane osobom cierpiącym na brak apetytu.

Grzyby a  dieta odchudzająca

Grzyby to także doskonały składnik diety dla osób, które chcą pozbyć się nadmiaru kilogramów. Dlaczego? To proste: ponieważ w dużej mierze składają się z wody. Są także niskokaloryczne. W 100 gramach świeżych owocników znajduje się nie więcej niż 50 kalorii. Na tym jednak nie koniec. Grzyby zawierają także chitynę. To polisacharyd, będący odpowiednikiem roślinnej celulozy czyli błonnika. Związek ten nie tylko warunkuje prawidłową mikroflorę jelit i pomaga pozbyć się problemów z zaparciami, ale hamuje wchłanianie tłuszczów i cukrów przez kosmki jelitowe. Ponieważ jest substancją, która nie jest trawiona przez organizm człowieka, na długi czas pozostawia uczucie sytości i zmniejsza chęć podjadania między posiłkami.

Zbieranie grzybów

Obecność chityny powoduje jednak, że grzyby są dość ciężkostrawne. Z tego powodu nie powinny być spożywane przez małe dzieci czy osoby cierpiące na przewlekłe schorzenia układu pokarmowego. Nie można także zapominać o tym, że wraz z wodą, grzyby pochłaniają również zanieczyszczenia. Z tego względu nie należy zbierać ich w pobliżu autostrad i tras szybkiego ruchu oraz w sąsiedztwie zakładów przemysłowych. Grzyby pochodzące z takich obszarów wykazują wysoką zawartość metali ciężkich, w tym kadmu i ołowiu, przez co mogą niekorzystnie wpływać na zdrowie. Jeżeli natomiast zdecydujecie się zbierać grzyby w lesie, pamiętajcie o tym, że najwięcej owocników rośnie przy ścieżkach, po których przechadzają się konie. Dlaczego? Ponieważ drgania wywołane przez kopyta stymulują do wzrostu naziemne części grzybów. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, że w Japonii, gdzie hoduje się grzyby na szeroką skalę, rozkłada się specjalne worki napełnione trocinami, w które następnie uderza się pałkami w celu wywołania drgań i pobudzenia grzybów do wzrostu. Nieprawdopodobne, a jednak prawdziwe. Na koniec mamy dla Was jeszcze jedną radę, o której z pewnością już słyszeliście, ale którą warto powtórzyć: zbierając grzyby, zabierajcie ze sobą do domu tylko te gatunki, o jadalności których jesteście absolutnie przekonani. A może macie w zasięgu osobę, która dobrze zna się na grzybach? Zanim więc wrzucicie zbiory do garnka, zasięgnijcie jej porady!

Komentarze