Herbata jako źródło przeciwutleniaczy i kofeiny

Przenie herbatyHerbata jest napojem znanym, lubianym i często wybieranym przez ludzi już od stuleci. Stanowi 40% wszystkich napojów spożywanych w naszym kraju zimą i 26% latem. Ponad 75% Polaków spożywa napar z liści herbaty częściej niż raz dziennie, a statystyczny Polak miesięcznie wypija blisko 50 filiżanek herbaty.

Tak duża popularność tego napoju wynika głównie z dobroczynnego wpływu na organizm ludzki. Od wielu lat naukowcy badają dobroczynny wpływ herbaty na zdrowie człowieka, badania wielu z nich potwierdzają, że konsumpcja herbaty może obniżać ryzyko wystąpienia nowotworów prostaty, jelit, pęcherza moczowego, piersi, płuc, trzustki czy wątroby.

Badania epidemiologiczne pokazują, że napary herbaciane mają właściwości przeciwwirusowe i bakteriobójcze. Wywierają istotny wpływ na obniżenie poziomu wielu patogenów (np. Escherichia coli). Na uwagę zasługuje też antyoksydacyjne działanie polifenoli zawartych w liściach herbaty oraz ich wpływ na zmniejszenie ilości cholesterolu, jak i ograniczenie wchłaniania metali ciężkich między innymi ołowiu i rtęci.

Czym są właściwie przeciwutleniacze?

Sprecyzowanie czym dokładnie jest "przeciwutleniacz" (ang. antioxidant) jest trudnym zadaniem, ponieważ określenie to ma wiele znaczeń i jest stosowane w wielu dziedzinach między innymi w chemii, medycynie, produkcji żywności. Słowo to jest nadużywane w marketingu, gdyż kojarzy się społeczeństwu głównie z kosmetykami, suplementami diety, a przecież wokół nas występuje bardzo duża ilość produktów naturalnych, które zawierają je w swym składzie. Według Halliwella "Antyoksydantem nazywamy substancję, która w niewielkich stężeniach ochrania przed utlenianiem lub znacząco opóźnia utlenianie".

Po co nam przeciwutleniacze?

W wyniku wzmożonej aktywności (intensywny wysiłek fizyczny, sport) i czynników zewnętrznych takich jak: palenie papierosów, spożywanie alkoholu organizm nie jest w stanie zapobiec uszkodzeniom komórek w wyniku działania wolnych rodników. Dlatego warto wprowadzać substancje o właściwościach przeciwutleniających do naszego organizmu z zewnątrz w postaci zbilansowanej i zdrowej diety.

Główne źródła przeciwutleniaczy:

  • Witamina C (cytrusy, porzeczka, kiwi, acerola, dzika róża)
  • Witamina E (orzechy, oleje roślinne, kiełki)
  • β-karoten (marchewka, pomidory)
  • Polifenole głównie katechiny (herbata, kakao)

Czy warto pić herbatę?

Wiadomo, że herbata składa się z ok. dziesięciu grup związków. Ilość poszczególnych związków jest jednak różna w zależności od rodzaju, procesu obróbki jak i pochodzenia danych liści herbaty. Ponadto spory wpływ (w szczególności na zawartość olejków eterycznych i związków polifenolowych) ma wiek rośliny oraz czas zbioru liści. Katechiny (flawan-3-ole) są to związki naturalnie występujące w liściach herbaty, należą do dużej grupy związków polifenolowych nazywanych flawonoidami. Około 20% suchej masy liści herbacianych to katechiny, które odpowiadają za charakterystyczny cierpki i gorzkawy ale zarazem orzeźwiający smak herbaty, zwłaszcza jest to szczególnie wyczuwalne w przypadku herbat zielonych. Wraz z wydłużeniem procesu fermentacji, zawartość przeciwutleniaczy w naparach herbacianych maleje.

Zielona herbata - liście, uprawa

Najwięcej związków, dobroczynnych dla naszego zdrowia zawierają młode liście i jeszcze nierozwinięte pączki, które są zbierane wczesną wiosną. Dlatego wybierając herbatę powinniśmy zwrócić uwagę głównie na herbaty niefermentowane: zieloną i białą.

Pobudzająca bardziej niż kawa?

Komponentem, który ma duże znaczenie na działanie herbaty jest zawarta w niej kofeina, która działa pobudzająco na organizm ludzki. Wszystkie typy herbat zawierają jej znaczne ilości jednak największe stężenie kofeiny znajduje się w herbatach fermentowanych. Herbata czarna zawiera średnio 25-110 mg kofeiny w jednej filiżance, dla porównania taka sama filiżanka kawy zawiera około 60-120 mg. Kofeina zawarta w kawie jest szybciej przyswajana przez ludzki organizm niż kofeina pochodząca z herbaty. Jej działanie jest natychmiastowe i znacznie szybciej odczuwane są jej skutki. Herbata zawiera polifenole, które zwalniają tempo przyswajania kofeiny dlatego jej działanie odczuwanie jest później i przez dłuższy czas.

Komentarze

Amelia
Mnie najlepiej budzi zielona herbata, za to czarna pozytywnie wpływa na trawienie.