Jak wybrać odpowiedni lek przeciwbólowy?

Zbiór lekówW dzisiejszych czasach lekarze dysponują potężnym arsenałem leków przeciwbólowych. Jednakże istnieją zalecenia, wedle których powinno stosować się preparaty odpowiednie do nasilenia dolegliwości bólowych. Z tego powodu na zwyczajny ból głowy nie podaje się morfiny i innych silnych środków przeciwbólowych, w zaawansowanej chorobie nowotworowej paracetamol nie jest podstawą terapii. Schemat stosowania leków przeciwbólowych stworzony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) został nazwany drabiną analgetyczną, w której określone są stopnie intensywności działania przeciwbólowego.

Zarys zaleceń od WHO

Drabina analgetyczna została podzielona na trzy stopnie bólu. Leczenie zawsze zaczyna się od najniższego stopnia, aby w razie potrzeby dysponować silniejszymi lekami, które zaspokoją potrzeby chorego. Długotrwałe stosowanie najsilniejszych leków wywołuje efekt tolerancji, czyli przy takiej samej dawce zmniejsza się odczucie przeciwbólowe. Często występuje uzależnienie od najsilniejszych środków. W stopniu I leczenie zaczynamy od stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych takich jak Aspirin zawierający kwas acetylosalicylowy, znany szerzej jako aspiryna, czy też ibuprofen, diklofenak, metamizol lub wiele innych. Obok niesteroidowych leków przeciwzapalnych stosowany jest również paracetamol, który bardzo chętnie zalecany jest w pediatrii ze względu na stosunkowo duże bezpieczeństwo w zażywaniu go przez dzieci. Stopień II drabiny analgetycznej zawiera słabe leki opioidowe takie jak kodeina lub tramadol. Zalecane są w przypadku silnego, długotrwałego bólu, którego nie da się opanować lekami z I stopnia drabiny analgetycznej. Często przepisywane przez lekarzy osobom starszym ze zwyrodnieniami stawów, u których leczenie operacyjne jest zbyt ryzykowne lub może nie przynieść oczekiwanych skutków. W celu lepszego opanowania bólu leki z drugiej grupy łączy się z lekami z pierwszej grupy, takimi jak paracetamol. Stopień III drabiny analgetycznej zawiera najsilniejsze leki opioidowe, takie jak morfina, fentanyl, metadon czy oksykodon zarezerwowane do leczenia najsilniejszego bólu. Za ich stosowaniem najczęściej przemawia ból związany z operacją czy też przewlekła, zaawansowana choroba nowotworowa. Niestety bardzo często chorzy uzależniają się od opioidów i dochodzi do występowania efektu tolerancji leku.

Czy warto stosować leki przeciwbólowe?

Zanim sięgnie się po preparaty z I grupy drabiny analgetycznej warto zadać sobie pytanie, czy jest to konieczne. Istnieje szereg metod pozwalających zmniejszyć dolegliwości bólowe, stąd czasem wizyta u fizjoterapeuty lub wyjście na basen pozwoli oszczędzić organizm od stosowania leków przeciwbólowych. Zażywanie leków wiąże się z dostarczaniem substancji chemicznych, które działają ogólnoustrojowo i rozkładane są przez wątrobę lub nerki obciążając te narządy. Dlatego najlepiej stosować leki przeciwbólowe jedynie w sytuacji, kiedy jest to konieczne i człowiek nie jest w stanie normalnie funkcjonować z dolegliwościami bólowymi.

Ocena: 5.0