Koenzym Q10 - rola, działanie, właściwości, niedobór

Koenzym Q10 - wzórKoenzym Q10 jest substancją, która występuje u zwierząt oraz ludzi. Nazywany jest również ubichinonem lub ubidekarenonem. Ma postać krystalicznego, nierozpuszczalnego w wodzie związku. Łatwo rozpuszcza się natomiast w rozpuszczalnikach organicznych oraz w tłuszczach. Ma żółtą barwę i specyficzny zapach.

Jest fotostabilny (posiada zdolność do zachowania swoich właściwości ochronnych w niezmienionym stanie przez określony czas, podczas którego jest on poddany pod działania promieniowania UV) oraz termostabilny. Jest odporny na ogrzewanie pod ciśnieniem, dzięki czemu nie stwarza problemów we wprowadzaniu go do receptury kosmetycznej. Synteza koenzymu Q10 zachodzi we wszystkich tkankach i komórkach organizmu. Natomiast proces biosyntezy zachodzi w retikulum endoplazmatycznym, a kończy się w błonach aparatu Golgiego. Dalej jest transportowany do innych organelli komórki. Synteza tego związku zachodzi z różnych substancji. Bakterie i drożdze syntetyzują go z choryzmianu, eukarioty z tyrozyny. Efekt biosyntezy zależny jest od takich czynników jak stres oksydacyjny, obecność w organizmie witamin z grupy B.

Rola w organizmie i działanie

Naturalnie produkowany jest przez wątrobę. U człowieka wytwarzany jest z tyrozyny i fenyloalaniny. Wiek oraz nadmierne doznania negatywne psychiczne i fizyczne wpływają na spadek ilości tego związku w organizmie. Najważniejszą rolę jaką spełnia w organizmie koenzym Q10 jest podtrzymywanie łańcucha oddechowego, który jest głównym elementem odpowiedzialnym za przemiany energetyczne w każdej komórce w organizmie.

Pełni funkcje przenośnika elektronów, które transportowane są w poprzek błony tworząc gradient protonomotoryczny i są dalej zużytkowane do utworzenia ATP - wysokoenergetycznego związku fosforowego (adenozynotrifosforanu). Stabilizuje błony komórkowe. Dzieje się tak dlatego, że wchodzi on w interakcje z białkami błonowymi, a w efekcie błony te są bardziej wytrzymałe na negatywne działanie czynników zewnętrznych.

Działanie biologiczne koenzymu Q10 polega na jego odwracalnej reakcji redukcji - utleniania. W organizmie występują dwie formy tego związku: utleniona (ubichinon) oraz forma zredukowana (ubichinol). Obie te formy są aktywne ale muszą stale się przekształcać aby zachodził transport elektronów.

Właściwości koenzymu Q10

Koenzym Q10 posiada właściwości antyoksydacyjne. Działanie antyoksydacyjne przejawia ubichinol, który oddaje atom wodoru i tworzy rodnik ubisemichinonowy. Rodnik ten reaguje z tlenem cząsteczkowym lub też z innymi rodnikami. W ten sposób powstaje koenzym Q10, który nie posiada atomu wodoru i nie może pełnić roli antyoksydanta.

W połączeniu z witaminą E bardzo dobrze niweluje zatrucia organizmu z toksyn. Dotlenia komórki w organizmie, przyspiesza ich metabolizm oraz regenerację. Opóźnia procesy starzenia się skóry. Zwiększa zdolności obronne naskórka, poprawia jędrność skóry. Zewnętrzne stosowanie tego związku na skórę jako składnika aktywnego w kosmetyku powoduje likwidację drobnych zmarszczek oraz wygładzenie skóry, rozjaśnienie przebarwień. Naturalne źródła koenzymu Q10 to produkty spożywcze pochodzenia zwierzęcego.

Niedobory koenzymu Q10

Skutki niedoboru koenzymu Q10 mogą objawiać się ogólnym oraz przewlekłym zmęczeniem organizmu. Pojawiają się skutki negatywne ze strony narządów, w których jest deficyt tego związku. Może dojść także do zaburzenia funkcjonowania łańcucha oddechowego w wyniku zbyt małego produkowania związków wysokoenergetycznych. Następstwem tego jest obniżenie sprawności komórek, tkanek i całego organizmu. Niedobór tego związku można uzupełnić poprzez suplementację żywieniową, stosowanie preparatów farmaceutycznych lub uzupełnianie w organizmie kwasu foliowego lub witamin z grupy B, które powodują wzrost produkcji koenzymu Q10.

Jest on bardzo pożyteczny w walce z takim chorobami jak: cukrzyca, otyłość, choroby układu krążenia, nowotwory, AIDS. Jednorazowe zastosowanie tego związku nie przynosi zamierzonych efektów. Są one widoczne dopiero po kilkurazowym jego zastosowaniu. W pełni przyswajalną postać koenzymu Q10 stanowi mieszanina z lecytyną sojową w postaci kapsułek, ponieważ jest on rozpuszczalny w tłuszczach. Największą przyswajalność z kolei posiada, gdy jest przyjmowany po posiłku. Mimo wszystko jest ona powolna i niecałkowita.

Komentarze