Kwas foliowy. Dlaczego jest tak ważny dla zdrowia dziecka?

Kwas foliowy a ciążaKwas foliowy należy do witamin, które kobieta starająca się o dziecko oraz ta będąca już w ciąży, musi suplementować. Odpowiednia ilość witaminy B9 (inaczej nazywanej kwasem foliowym) jest kluczowa dla zdrowego rozwoju nienarodzonego jeszcze malucha.

Kwas foliowy - co to jest?

Kwas foliowy należy do witamin z grupy B i odpowiada za prawidłowy wzrost i rozwój komórek, szczególnie za rozwój mózgu oraz kręgosłupa płodu. Witamina wpływa pozytywnie na system nerwowy, bierze udział w przekazywaniu cech dziedzicznych komórek oraz w zachowaniu kodu genetycznego. Kwas foliowy chroni rozwijające się w łonie matki dziecko przed ciężkimi wadami cewy nerwowej. Oprócz tego witamina wspomaga działanie układu trawiennego i uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego oraz czerwonych krwinek. Kwas foliowy zmniejsza również ryzyko zachorowania na nowotwory, w tym szczególnie na raka macicy. Jako witamina egzogenna, czyli niesyntezowana przez organizm musi być do niego dostarczana z zewnątrz czy to w pożywieniu, czy w suplementach diety. Witamina B9 to substancja łatwo rozpuszczalna w wodzie, wrażliwa na wysokie temperatury i światło słoneczne. Obróbka cieplna produktów zawierających kwas foliowy obniża jego zawartość i sprawia, że łatwo o niedobory tej witaminy w codziennej diecie.

Ciąża i kwas foliowy - dlaczego jest tak ważny?

W trakcie ciąży w organizmie matki zachodzą szybkie zmiany fizjologiczne, dzięki którym kobieta może zaspokoić potrzeby rosnącego płodu oraz łożyska. Oprócz odpowiedniej podaży kalorii ciężarna musi sobie dostarczyć zwiększone dawki określonych witamin i minerałów. Takich mikroskładników jak kwas foliowy, wapń oraz żelazo nie może zabraknąć w codziennej diecie matki oczekującej na narodziny dziecka. Przyjmowanie witaminy B9 zmniejsza częstość występowania wady cewy nerwowej, dlatego kobiety w wieku rozrodczym (między 16. a 45. r.ż.), nawet te nieplanujące ciąży, powinny zażywać zwiększone dawki acidum folicum (0,4 mg/dobę) http://www.swiadomemacierzynstwo.com/kwas_foliowy. Jeśli kobieta stara się o poczęcie, powinna rozpocząć suplementację kwasem foliowym przynajmniej 3 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę i przyjmować witaminę do 12. tygodnia ciąży. Lekarze ginekolodzy zalecają jednak zwiększoną podaż kwasu foliowego do końca ciąży oraz w okresie karmienia piersią u matek źle odżywionych. Dawka dla ciężarnej to 0,6 mg, a dla kobiety karmiącej, której dieta nie zaspokaja odpowiedniego zapotrzebowania na witaminę – 0,5 mg/dobę. Kobiety z ciążą z wadą cewy nerwowej w wywiadzie oraz przyjmujące leki przeciwpadaczkowe powinny otrzymywać 4 mg witaminy dziennie.

Wady cewy nerwowej - kiedy i dlaczego powstają?

Szacuje się, że ponad połowa ciąż jest nieplanowana, a kobiety dowiadują się o niej najczęściej w 4.-7. tygodniu po zapłodnieniu. Cewa nerwowa, z której powstają mózg i rdzeń kręgowy dziecka wykształca się na wczesnym etapie rozwoju zarodka, a do jej zamknięcia dochodzi między 7. a 8 tyg. ciąży. Zakłócenie procesu zamykania cewy prowadzi do ciężkich, a nawet śmiertelnych dla dziecka wad wrodzonych, takich jak bezmózgowie, przepuklina mózgowa oraz rozszczep kręgosłupa. Przy rozszczepie kręgosłupa, nazywanym też przepukliną oponowo-rdzeniową dochodzi do niezrośnięcia kilku kręgów kręgosłupa. W miejscu niezrośniętych kręgów tworzy się worek przepukliny zawierający płyn mózgowo-rdzeniowy lub tkankę nerwową rdzenia kręgowego. Tuż po urodzeniu noworodek musi przejść operację ratującą życie, jednak dziecko pozostaje niepełnosprawne. Rozszczep kręgosłupa może występować równocześnie z wodogłowiem i upośledzeniem różnego stopnia. W przypadku bezmózgowia u płodu nie rozwija się mózg, a dziecko rodzi się martwe lub umiera tuż po urodzeniu.

Źródła kwasu foliowego - gdzie można go znaleźć?

W naturze kwas foliowy występuje w postaci folianów, a do produktów bogatych w witaminę B9 zalicza się: warzywa liściaste (szpinak, kapustę, sałatę, brukselkę, szparagi), rośliny strączkowe (fasolkę szparagową, groch, soję), cytrusy, drożdże oraz otręby pszenne. Codzienna dieta zaspokaja podstawowe potrzeby organizmu na ten mikroelement, jednak w ciąży dawka jest znacząco za niska. Foliany łatwo ulegają też zniszczeniu pod wpływem wysokich temperatur, a ich przyswajalność wynosi zaledwie 50%. Kobiety w wieku rozrodczym powinny więc suplementować kwas foliowy w dawce 0,4 mg/dobę. Acidum folicum znajduje się w preparatach jednoskładnikowych lub w kompleksach witaminowych np. w multiwitaminach prenatalnych lub przeznaczonych tylko dla kobiet.

Przyjmowanie kwasu foliowego zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej o ponad 70%. Kwas foliowy powinny bezwzględnie suplementować kobiety, które urodziły już dzieci z wadami cewy, osoby chorujące na padaczkę, cukrzycę oraz otyłe. Dawkę suplementu należy każdorazowo skonsultować z lekarzem specjalistą. Witamina B9 może również chronić dziecko przed innymi wadami wrodzonymi (np. rozszczepem podniebienia, wadami serca), jednak brakuje dokładnych badań potwierdzających te założenia.

W Polsce co roku rodzi się ok. 700 dzieci z wadami cewy nerwowej. Choć wiele mówi się o tym, jak ważną rolę w rozwoju płodu odgrywa kwas foliowy, kobiety zbyt późno rozpoczynają jego suplementację. Regularne przyjmowanie witaminy B9 w postaci suplementów nie ma żadnych niekorzystnych następstw, a może uchronić dziecko przed ciężkimi wadami wrodzonymi.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Źródła:

  • https://podyplomie.pl/ginekologia/12867,witaminy-w-czasie-ciazy-przydatne-czy-przereklamowane
  • http://www.fpa.org.uk/planning-pregnancy/folic-acid
  • http://www.focus.pl/czlowiek/wrodzona-wada-cewy-nerwowej-czym-jest-i-jak-jej-zapobiec-11451
  • http://www.swiadomemacierzynstwo.com/kwas_foliowy

Komentarze