Lekkie i radykalne diety oczyszczające organizm z toksyn

Dieta oczyszczającaDetoks jest oczyszczeniem organizmu z nadmiaru metabolitów endogennych (wytworzonych podczas przemiany materii), jak np. kreatynina i mocznik, których zbyt duża ilość wynika z niewydolności nerek i może prowadzić do zatrucia organizmu. Detoks, z medycznego punktu widzenia, oznacza również pozbycie się toksycznych substancji, które dostały się do ustroju ze środowiska zewnętrznego (metale ciężkie, związki trujące zawarte np. w grzybach czy roślinach).

Istnieje szereg diet oczyszczających, które nadinterpretują i nieco opacznie wykorzystują słowo detoks. Mają one na celu osiągnięcie nieco innych efektów:

  • pozbycie się nadmiaru toksyn nagromadzonych w organizmie w wyniku złego odżywiania się;
  • odkwaszenie ustroju;
  • zrzucenie zbędnych kilogramów i zmniejszenie objętości tkanki tłuszczowej;
  • oczyszczenie i regenerację poszczególnych narządów;
  • zwalczenie pasożytów żerujących w największej ilości w przewodzie pokarmowym, ale również w innych narządach (w płucach, wątrobie, sercu, mózgu, rdzeniu kręgowym, układzie krwionośnym, trzustce, skórze, oczach, nerkach i macicy) i tkankach.

Przykładów takich diet jest bardzo wiele. Każda z nich ma swoją nazwę (zazwyczaj pochodzącą od nazwiska osoby - często lekarza medycyny niekonwencjonalnej - która ją wymyśliła), dokładny czas trwania oraz opis przebiegu (jakie pokarmy i płyny mogą być przyjmowane w trakcie takiej diety oraz po jej zakończeniu). Większość z tych diet ma charakter głodówki leczniczej stosowanej okresowo. Diety oczyszczające mają bardziej lub mniej ostry przebieg:

Diety oczyszczające bardziej radykalne

Zalecają dostarczanie organizmowi przez kilka dni tylko płynów (w postaci wody), a ich podstawą jest przyjmowanie specjalnie przyrządzonych preparatów przyspieszających przemianę materii i oczyszczających w ten sposób przewód pokarmowy. Ma to na celu jeszcze szybsze pozbycie się toksyn nagromadzonych w ustroju. Mogą to być:

  • woda z solą;
  • woda z sodą oczyszczoną;
  • mocne napary lub nalewki ziołowe. Najpopularniejsze zioła oczyszczające to: ostropest plamisty, czystek, pokrzywa, rumianek, melisa, babka płesznik, nasiona czarnuszki, łopian większy, cykoria, skrzyp polny, koniczyna, korzeń mniszka lekarskiego, fiołek trójbarwny, dziurawiec zwyczajny, krwawnik pospolity, kwiat stokrotki, jasnota biała, pięciornik gęsi, perz, arcydzięgiel, liście poziomki, liście maliny, liście borówki czernicy, liście i kora brzozy, szyszki chmielu, jeżówka, morszczyn pęcherzykowaty, karczochy, kwiat kocanki, koper włoski, lubczyk, wiązówka błotna, zielona herbata, owoce dzikiej róży, owoce jarzębiny, aloes. Natomiast typowo przeciwpasożytnicze to: piołun, wrotycz, tymianek, majeranek, czystek, goździk, korzeń omanu, kłącze tataraku, ziele piołunu, łopian, oregano, mięta pieprzowa, rumianek, szałwia, macierzanka, graviola, liście orzecha włoskiego czy wyciąg z łupin czarnego orzecha oraz świeże pestki dyni, czosnek i sok z kiszonych ogórków;
  • kontrowersyjny preparat o nazwie MMS (Miracle Mineral Solution, czyli Cudowny Suplement Mineralny), zawierający 28% chloryn sodu NaClO2, stosowany w formie rozcieńczonej z sokiem z cytryny, znany ze swojego zbawiennego wpływu na układ odpornościowy i wspierający detoksykację organizmu (niszczący groźne dla zdrowia bakterie i wirusy chorobotwórcze, pleśnie, grzyby, pasożyty, a nawet komórki nowotworowe), mogący być jednak niebezpieczny dla zdrowia - nieumiejętnie stosowany powoduje liczne działania niepożądane w postaci wymiotów, biegunek, bólów brzucha i gardła a nawet prowadzi to odwodnienia (jest to środek chemiczny używany głównie do dezynfekcji i uzdatniania wody pitnej).

Po odtruciu organizmu zalecany jest odpowiedni sposób odżywiania się, oparty na początku na lekkich, nieprzyprawionych, głównie gotowanych potrawach (np. wywarach warzywnych, długo gotowanym ryżu czy kaszy z dodatkiem gotowanych warzyw lub owoców). Ważny jest również powolny powrót do normalnego odżywiania się po głodówce (powinien on trwać tyle samo co sam detoks).

Lekkie diety oczyszczające (profilaktyczne)

Opierają się na dostarczaniu organizmowi w trakcie ich trwania niezbędnych enzymów, mikroelementów i witamin w postaci świeżo wyciskanych soków, koktajli warzywno-owocowych czy lekkich naparów ziołowych (często działających również pobudzająco na pracę układu pokarmowego). Wśród tego rodzaju diet istnieje kilka podrodzajów, w zależności od pokarmu, jaki ma być spożywany w trakcie ich stosowania: mogą to być np. wyłącznie surowe warzywa i owoce lub przeciwnie - tylko gotowane, jedynie kasze bezglutenowe (jaglana, gryczana niepalona, quinoa, amarantus, ryż brązowy) czy też zupełna rezygnacja z owoców (na rzecz warzyw).

Założeniem wszystkich diet odtruwających jest zachowanie na stałe odpowiednio zbilansowanej diety obfitującej w:

  • warzywa,
  • owoce,
  • produkty pełnoziarniste,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe NNKT,
  • z niewielkim tylko udziałem produktów odzwierzęcych, a przy całkowitej rezygnacji z produktów wysokoprzetworzonych (czyli chemicznie oczyszczonych, pozbawionych w ten sposób wartości odżywczych oraz zawierających konserwanty, barwniki, spulchniacze czy wzmacniacze smaku i zapachu).

Bardzo ważną rolę w dietach oczyszczających odgrywa picie dużej ilości czystej, niegazowanej wody, co ma na celu wypłukanie z organizmu nadmiaru toksyn.

Fizjologia człowieka, a uzasadnienie diet oczyszczających

U zdrowego człowieka nadmiar szkodliwych substancji jest regularnie usuwany przez nerki (wraz z moczem), wątrobę, przewód pokarmowy (wraz z kałem), płuca i skórę (wraz z potem). Organizm nie ma więc problemu z bieżącą detoksykacją, pod warunkiem, że na co dzień otrzymuje pełnowartościowy pokarm (zawierający warzywa, owoce, produkty zbożowe, pełnowartościowe białko roślinne lub zwierzęce - najlepiej od zwierząt z hodowli ekologicznych i zdrowe NNKT) oraz minimum 2 litry czystej, niegazowanej wody dziennie. W odpowiednio zbilansowanej diecie znajdują się składniki, które są naturalnymi substancjami odtruwającymi. Należą do nich:

  • błonnik (przyspieszający przemianę materii i przesuwanie się treści pokarmowej w przewodzie pokarmowym),
  • saponozydy (np. saponiny triterpenowe),
  • polifenole,
  • flawonoidy,
  • polisacharydy,
  • fitoekdyzony,
  • rodiolozydy.

Związki te są naturalnymi antyoksydantami, co oznacza, że neutralizują działanie nadmiaru wolnych rodników tlenowych i azotowych, które są przyczyną groźnych stanów zapalnych, mogących rozwinąć się nawet w chorobę nowotworową. Substancje te chronią DNA, co wzmacnia układ odpornościowy i zmniejsza podatność na choroby. Niektóre z tego rodzaju składników diety mają nawet zdolność do neutralizowania toksyn dostających się do organizmu (w odpowiedni sposób wiążą je i wydalają). Fizjologiczne oczyszczanie organizmu jest więc procesem naturalnym i odbywa się bez względu na to czy są stosowane specjalne diety odtruwające.

Oczyszczanie przez głodówkę - nie dla każdego

Diety oczyszczające nie są wskazane u dzieci i młodzieży, gdyż niewystarczająca podaż białka, tłuszczu i węglowodanów może poważnie zaburzyć rozwój młodego organizmu. Również osoby cierpiące na choroby układu pokarmowego (gastritis, choroby wrzodowe, refluks, choroby jelit; np. jelito drażliwe, zespół złego wchłaniania itp.) powinny zdecydowanie zrezygnować z wszelkiego rodzaju głodówek i innych diet oczyszczających (u tych osób zalecana jest specjalna dieta chroniąca uszkodzoną śluzówkę przewodu pokarmowego, a więc uboga w błonnik przyspieszający przemianę materii i drażniący żołądek i jelita).

Kiedy naprawdę warto oczyścić organizm?

Diety detoksykacyjne mogą przynieść równie wiele szkód, co korzyści, dlatego lepiej nie decydować się na te o restrykcyjnym przebiegu bez konsultacji z lekarzem. Diety łagodne, oparte na lekkostrawnych koktajlach warzywno-owocowych i lekkich naparach ziołowych z roślin będących silnymi antyoksydantami zalecane są dla osób, które nie odżywiają się w sposób modelowy, a więc spożywają znaczne ilości cukru (zwłaszcza słodyczy), niezdrowych nasyconych kwasów tłuszczowych w postaci tłustego mięsa, mleko i produkty wysokoprzetworzone (rafinowane oleje roślinne, białe pieczywo i inne pokarmy na bazie oczyszczonej mąki pszennej) oraz zawierające w swoim składzie chemiczne dodatki. Dodatkowymi wskazaniami do zastosowania kuracji oczyszczającej są: przewlekłe zmęczenie i brak energii, bezsenność i zaburzenia snu, bóle głowy, obrzęki, problemy z trawieniem (niestrawność, zaparcia) i dolegliwości skórne (cera tłusta, trądzik, wysypki, egzemy, łuszczyca). Są to objawy wskazujące na znaczną ilość toksyn którymi organizm jest przeciążony i nie nadąża z ich usuwaniem na bieżąco. Objawy te wskazują również na zakażenie pasożytami.

Przebieg kuracji oczyszczającej

Łagodna dieta oczyszczająca trwa od 7 do 40 dni (zazwyczaj jest to 10-14 dni), a według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej najlepiej przeprowadzić ją na początku wiosny. W zimie dochodzi bowiem do nagromadzenia w ustroju tzw. gorącej wilgoci, jako efekt spożywania potraw znacznie bardziej kalorycznych (bogatych w białko, tłuszcze, i węglowodany) niż latem, kiedy dostępny jest duży wybór świeżych warzyw i owoców. Odpowiednia dieta oczyszczająca pozwoli na zregenerowanie organizmu po zimie:

  • odkwaszenie,
  • odżywienie,
  • nawodnienie,
  • dotlenienie.

Zaleca się oczyszczenie organizmu przynajmniej raz w roku. Jeżeli decydujemy się na zastosowanie którejkolwiek z diet oczyszczających, warto dobrze się do tego przygotować i zacząć od powolnego odstawiania niezdrowych produktów. Należy jednak pamiętać, że najlepszym rozwiązaniem jest zdrowe odżywianie się na co dzień - znacznie zmniejsza to ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych oraz nie sprzyja namnażaniu się pasożytów. Diety oczyszczające nie są wtedy koniecznością.

Bibliografia

  • Paculanka A., Dieta oczyszczająca: dla kogo i kiedy jest wskazana głodówka oczyszczająca?, Poradnik Zdrowie, online: http://www.poradnikzdrowie.pl/diety/lecznicze/glodowka-oczyszczajaca-dla-kogo-i-kiedy-jest-wskazana-glodowka-oczyszc_40766.html, dostęp [2.08.018]
  • Szczepaniak W., Dieta oczyszczająca z toksyn - czy istnieje?, Serwis Zdrowie, 15.12.2017, online https://zdrowie.pap.pl/wywiad/dieta/dieta-oczyszczajaca-z-toksyn-czy-istnieje, [dostęp 2.08.2018]
  • Duszczyk k., Ekspert: diety oczyszczające nie istnieją:, Nauka w Polsce, 14.07.2016, online: http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C410468%2Cekspert-diety-oczyszczajace-nie-istnieja.html, [dostęp 2.08.2018]
  • Szydlik A., Dieta oczyszczająca - dlaczego warto odkwaszać organizm?, online: https://dziecisawazne.pl/dieta-oczyszczajaca-odkwaszajaca/, [dostęp 2.08.2018]

Komentarze