Obturacyjny bezdech senny u dzieci - nie lekceważ objawów!

Bezdech sennyWbrew pozorom bezdech senny nie jest chorobą dotykającą wyłącznie otyłych dorosłych. Przytrafia się także dzieciom, i to właśnie dla nich jest największym zagrożeniem. Jak rozpoznać objawy OBS? Okazuje się, iż w 90% przypadków problem rozwiązuje prosty zabieg.


Objawy bezdechu sennego u dziecka

U najmłodszych obturacyjny bezdech senny (OBS) najczęściej daje o sobie znać pomiędzy 3. a 7. rokiem życia. Pierwszym niepokojącym sygnałem zwykle jest chrapanie występujące nawet przy braku kataru. Ale uwaga! O ile w przypadku dorosłych chrapanie praktycznie zawsze występuje przy bezdechu, o tyle u dzieci - już niekoniecznie.

Należy więc zwrócić szczególną uwagę także na takie symptomy, jak oddychanie ustami przez sen, nocny kaszel, trudności z nabraniem powietrza do płuc, pobudki w nieoczekiwanych porach, a także typowe dla obturacyjnego bezdechu sennego przerwy w oddychaniu.

Jak wygląda charakterystyczny objaw OBS? Dziecko (chrapiące lub nie) nagle na kilkanaście sekund przestaje oddychać. Po tym czasie gwałtownie nabiera powietrza do płuc. Może się wtedy kręcić na łóżku i wybudzać, mówić przez sen. W ciągu godziny nieraz występuje nawet kilkanaście epizodów bezdechu.

Co istotne, obturacyjny bezdech senny daje o sobie znać także w ciągu dnia. Zmagające się z tą chorobą dziecko sprawia wrażenie ciągle niewyspanego, jest rozdrażnione, płaczliwe, ma problemy z koncentracją, nie radzi sobie w relacjach z rówieśnikami. Przyczyną tego stanu rzecz jest niedostateczne dotlenienie organizmu, w tym mózgu i krwi.

Czy bezdech senny u dzieci jest groźny

Nieleczony bezdech senny prowadzi do upośledzenia wymiany oddechowej w płucach. Dzieci zmagające się z tą chorobą mogą w przyszłości mieć problemy z układem krażęnia. Co więcej, nocna walka o oddech niesie ze sobą poważne ryzyko zaburzeń rozwoju. Pamiętajmy bowiem, iż dzieci najdynamiczniej rozwijają się właśnie podczas snu. To wtedy rosną i regenerują się. Jedną z konsekwencji obturacyjnego bezdechu sennego są zaburzenia wzrostu.

W niektórych przypadkach niepokojące objawy mijają samoistnie. Nie warto jednak ryzykować i zwlekać z wizytą u lekarza. Jeśli obserwujemy u naszego dziecka opisane wcześniej symptomy, powiedzmy o tym pediatrze. Wypisze on skierowanie do laryngologa.

Przyczyny powstawania bezdechu sennego u dzieci

Obturacyjny bezdech senny to stan, w którym w drogach oddechowych występuje przeszkoda, która uniemożliwia prawidłowe oddychanie. U dzieci w 90% przypadków przyczyną jest przerost migdałków podniebiennych oraz migdałka gardłowego. Rzadziej - otyłość. OBS jest też częstym problemem u maluchów z wadami genetycznymi. Dotyczy co drugiego dziecka z zespołem Downa. Co istotne, nie zaobserwowano znaczących dysproporcji pomiędzy występowaniem bezdechu u dziewczynek i chłopców.

Zakres wieku, w którym u dzieci pojawiają się pierwsze symptomy bezdechu, nie jest przypadkowy. Maluchy, które po raz pierwszy stykają się z zarazkami w dużych skupiskach ludzkich - przede wszystkim w przedszkolach - nie mają jeszcze w pełni wykształconego układu immunologicznego. Migdałki, które pełnią w organizmie rolę „obrońcy” przed patogenami, wykonują wtedy wzmożoną pracę. Częste infekcje doprowadzają do przerostu tych tkanek.

Przyczyną przerostu migdałków może być też alergia. U maluchów często przypomina ona objawy przeziębienia. Jeśli jednak wodniste katary, którym często towarzyszy suchy kaszel, pojawiają się zbyt często, warto wykonać testy alergiczne.

Wyróżnia się też inne przyczyny anatomiczne predysponujące do występowania obturacyjnego bezdechu sennego u dzieci:

  • Zwężenie przewodów nosowych
  • Polipy
  • Przerost języka
  • Hipoplazja środkowej części twarzoczaszki
  • Hipoplazja żuchwy
  • Stany po operacjach rekonstrukcji rozszczepów

Diagnoza bezdechu sennego

Aby jednoznacznie stwierdzić występowanie zaburzeń oddechu oraz ich skutki, wykonuje się badanie polisomnograficzne. Mały pacjent zostaje na noc w szpitalu lub klinice, gdzie zostaje podłączony do szeregu czujników rejestrujących parametry życiowe - układu krążenia, układu oddechowego, układu nerwowego, a także wymiany gazowej.

W trakcie badania monitorowane są również ruchy gałek ocznych, oddech, stężenie tlenu we krwi oraz fale mózgowe. Niestety, wymaga to unieruchomienia pacjenta, dlatego z badania raczej rezygnuje się u najmłodszych dzieci.

Nieprawidłowości takie jak przerośnięte migdałki są bardzo łatwe do stwierdzenia na podstawie zwykłego badania laryngologicznego.

Jak leczyć bezdech senny u dzieci

Leczenie bezdechu sennego u dzieci opiera się przede wszystkim na usunięciu przyczyny braku drożności dróg oddechowych podczas snu. W 90% schorzenie to udaje się całkowicie wyleczyć za pomocą prostego zabiegu - usunięcia przerośniętego migdałka. Po wykonaniu odpowiednich badań laryngolog może także zalecić leczenie glikokortykosteroidami. W niektórych przypadkach pomagają one zmniejszyć objętość migdałków podniebiennych, dzięki czemu udaje się uniknąć zabiegu.

To istotne szczególnie u dzieci, w przypadku których przyczyną OBS jest alergia. Dlatego zaleca się uprzednie wykonanie testów alergicznych. Nierzadko okazuje się bowiem, iż odpowiednie dobranie leków pozwala pozbyć się zarówno problemu częstych infekcji, jak i przerostu migdałków.

Jeśli z bezdechem sennym zmaga się dziecko z nadwagą lub otyłe, niezbędne okaże się wsparcie dietetyka. Odpowiednio dobrany jadłospis w połączeniu z codzienną aktywnością fizyczną pomoże maluchowi zgubić zbędne kilogramy, a co za tym idzie pozbyć się powikłań wynikających z nadmiaru tkanki tłuszczowej.

Zabieg usunięcia migdałków można wykonać w znieczuleniu miejscowym lub narkozie. Mali pacjenci zwykle szybko odzyskują po nim siły i sprawność. Należy jednak być czujnym, ponieważ zredukowana tkanka może odrosnąć. Dlatego tak ważne jest dbanie o odporność dziecka, leczenie ewentualnych alergii i regularna kontrola u laryngologa.

Komentarze