Profilaktyka raka piersi

Profilaktyka raka piersiNa profilaktykę raka piersi składają się regularne badania przesiewowe, samokontrola piersi oraz zdrowy tryb życia.

Dlaczego profilaktyka raka piersi jest ważna?

Rak piersi jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u kobiet. W Polsce co roku stwierdza się 18 tysięcy nowych zachorowań i 6 tysięcy zgonów z powodu tej choroby. Liczba przypadków z roku na rok wzrasta. Wczesne wykrycie guza i wdrożenie terapii zwiększa szansę na całkowite wyleczenie. Dlatego duże znaczenie ma regularne wykonywanie badań profilaktycznych, samobadanie piersi i zwiększanie świadomości społeczeństwa. Redakcja HelloZdrowie podjęła się stworzenia Krótkiej Instrukcji Obsługi Raka Piersi - przewodnika dla chorych i ich rodzin, który im pomoże odnaleźć się w trudnej sytuacji.

Ryzyko wystąpienia raka piersi wzrasta po ukończeniu 30. roku życia. Natomiast większość przypadków (ok. 80%) rozpoznaje się po 5. dekadzie życia. Do czynników, które predysponują do wystąpienia choroby, zalicza się: czynniki genetyczne (obecność mutacji w genach BRCA1 i BRCA2), wystąpienie pierwszej miesiączki przed 12. rokiem życia, bezdzietność, późny wiek pierwszego porodu, menopauzę po ukończeniu 55 lat, raka trzonu macicy, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, a także nadwagę, dietę wysokotłuszczowa, palenie tytoniu i brak aktywności fizycznej.

Badania profilaktyczne

Ponieważ choroba przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, tylko regularne wykonywanie badań profilaktycznych pozwala na ewentualne wykrycie raka piersi, kiedy jeszcze znajduje się on we wczesnym stadium, co zwiększa skuteczność jego leczenia i daje lepsze rokowanie.  Skutecznym testem jest mammografia. Czułość mammografu ocenia się na 80-97%. Badanie raz na dwa lata powinna wykonywać każda kobieta po 40. roku życia. Natomiast panie, które ukończyły 50 lat, muszą zgłaszać się na mammografię raz w roku.

Innym badaniem obrazowym jest ultrasonografia (USG) piersi. Powinny zgłaszać się na nie raz na dwa lata młode kobiety (już po 20. roku życia), zwłaszcza te, które znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Onkologicznego USG piersi należy wykonywać także u ciężarnych (I lub II trymestr). Dla zachowania zdrowia ważne są również: coroczna wizyta w poradni ginekologicznej oraz profilaktyczne testy laboratoryjne krwi. Do podstawowych badań należą: morfologia, oznaczenie poziomu glukozy, kreatyniny i cholesterolu. Kobiety mogą także sprawdzić nosicielstwo mutacji w genach BRCA1 i BRCA2.

Samobadanie piersi

Samobadanie piersi jest najprostszym sposobem wczesnego wykrycia zmian w piersiach. Jest to bezbolesne badanie, na które trzeba poświęcić zaledwie kilka minut. Powinna wykonywać je raz w miesiącu każda kobieta, która ukończyła 20 lat. Samokontrola piersi składa się z dwóch etapów. Pierwszym z nich jest oglądanie. Należy stanąć nago przed lustrem, unieść ręce do góry i dokładnie obejrzeć kształt, kolor i wygląd brodawki sutkowej. Następnie dotyka się pierś w poszukiwaniu wszelkiego rodzaju zgrubień, guzków i innych zmian. Jeżeli kobieta zauważy coś niepokojącego, powinna zgłosić się do lekarza i wykonać USG piersi.

Zdrowy styl życia

Ryzyko wystąpienia raka piersi zwiększają także czynniki związane ze stylem życia: palenie tytoniu, picie alkoholu, nieprawidłowa dieta, brak ruchu oraz nadwaga. Są to przyczyny, które można wyeliminować. Zmiana sposobu żywienia może nie tylko zmniejszyć masę ciała i ryzyko wystąpienia choroby, ale także znacznie polepszyć samopoczucie. Z jadłospisu należy wyeliminować produkty przetworzone, tłuste i zawierające dużą ilość cukru. Można je zastąpić warzywami, owocami, produktami pełnoziarnistymi i rybami. Zamiast smażyć, warto piec, gotować na parze lub dusić.

Jest dużo badań naukowych, które potwierdzają korzystny wpływ aktywności fizycznej na zdrowie i samopoczucie. Każdy może wybrać ćwiczenia odpowiednie dla siebie: bieganie, jazdę na rowerze, spacery, pływanie, nordic walking lub gimnastykę w domu.

Ocena: 4.0