Rokitnik zwyczajny, pospolity - właściwości i zastosowanie

Rokitnik zwyczajny, pospolityZwyczajny i pospolity, a jednak nie do końca - tak z pewnością można powiedzieć o rokitniku zwyczajnym (rokitniku pospolitym, rosyjskim ananasie), roślinie wykorzystywanej jako surowiec zielarski, spożywczy, roślina ozdobna oraz kosmetyczna. Warto poznać jej rozliczne właściwości i dowiedzieć się, jak korzystać z tych dobrodziejstw.

Czym jest rokitnik zwyczajny, pospolity?

Rokitnik zwyczajny to roślina z rodziny oliwkowatych, która rośnie w wielu miejscach na świecie, w tym w Azji, np. w Chinach ale i w naszym kraju, np. u ujścia Wisły oraz nad Bałtykiem, np. na wydmach. Sadzona jest również jako roślina ozdobna. Surowcem są owoce: niewielkie, pomarańczowe, w smaku lekko cierpkie. Rokitnik znajduje zastosowanie jako surowiec zielarski, spożywczy oraz kosmetyczny ze względu na swoje rozliczne własności. W Polsce obecnie jest pod ochroną. Wyróżniamy odmiany męskie oraz żeńskie.

Właściwości rokitnika

Owoce rokitnika zwyczajnego zawierają wiele  witamin i minerałów, w tym witaminy A, E, C, K, kwas foliowy, karotenoidy oraz cenne kwasy tłuszczowe. Witamina A oraz karotenoidy wykazują pozytywny wpływ na wzrok, rokitnik chroni oczy, zapobiega ich chorobom. Ze względu na zawartość witaminy C wzmacnia odporność organizmu, działa również przeciwbólowo. Stosowany jest także w leczeniu astmy oskrzelowej, w tym w łagodzeniu dolegliwości. Rokitnik wpływa też dobroczynnie na pracę układu sercowego, wspomaga serce, wzmacnia je, obniża poziom złego cholesterolu. Działanie rokitnika pozwala na zmniejszenie prawdopodobieństwa występowania zmian miażdżycowych, obniżą nadciśnienie tętnicze.

Rokitnik wykorzystywany jest także w profilaktyce i leczeniu chorób układu pokarmowego. Jest pomocny przy zgadze, chorobie wrzodowej. Ma również działanie przeciwbólowe, dzięki czemu skutecznie łagodzi dolegliwości bólowe, związane z zapaleniem stawów. Z kolei napary z rokitnika stosujemy w przypadku schorzeń skórnych, między innymi owrzodzeń, oparzeń,  odmrożeniach, odleżynach i innych. Są doskonałym ratunkiem w przypadku trudno i długo gojących się ran. Maści z dodatkiem rokitnika są zalecane także podczas leczenia grzybicy.

Cennym produktem jest także olej z rokitnika, produkowany z nasion lub masy owocowej. Jest bogaty w przeciwutleniacze, witaminę E oraz karotenoidy. Olej ten wykazuje właściwości podobne do owoców.

Olej z rokitnika

Warunki uprawy rokitnika

Rokitnik pospolity jest rośliną uprawną, więc z powodzeniem można hodować go we własnym ogrodzie. Dodatkowym plusem jest fakt, że nie ma on dużych wymagań. Dobrze rośnie na glebie żyznej ale i podłożu piaszczystym czy nawet wapiennym. Może rosnąć w miejscach nasłonecznionych ale i częściowo zacienionych. Wykazuje odporność na mróz, suszę, jak również zanieczyszczenia. Rokitnik sadzimy jesienią, krzewinki sadzimy w odległości o siebie najlepiej 1-1,5 metra. Roślinę podlewajmy dość obficie w pierwszym roku wzrostu, pamiętajmy jednak, by gleba rokitnika nie była nadmiernie wilgotna: może to doprowadzić do gnicia. Gdy rokitnik nadmiernie się rozrośnie, pędy można przycinać. Nie jest konieczne stosowanie nawożenia w przypadku tej rośliny. Owoce najlepiej zbierać po pierwszych przymrozkach, są w smaku mniej cierpkie, a podsuszone: nawet lekko słodkie.

Zastosowane - rokitnik zwyczajny w kuchni, przepisy

Owoce rokitnika - ze względu na zawartość pektyn - doskonale nadają się do przygotowywania wszelkiego typu przestworów, m.in. dżemów, soków, konfitur i wielu innych. Co ciekawe, owoce te nie posiadają askorbinazy, enzymu, który rozkłada w trakcie obróbki witaminę C, dzięki czemu gotowe produkty są w nią bogate. Warto poznać ciekawe przepisy na przetwory z rokitnika zwyczajnego.

Sok z rokitnika

Do przygotowania soku potrzebujemy około kilograma owoców. Zasypujemy je na noc kilogramem cukru i następnego dnia przekładamy do garnka. Całość gotujemy na małym ogniu około pól godziny. Następnie zlewamy do butelek i pasteryzujemy. Gotowy sok odstawiamy w ciemne miejsce i używamy według potrzeb. Można go pić samego lub rozcieńczonego wodą. Doskonale nadaje się jako dodatek do herbaty, a nawet drinków. Sok ma właściwości wzmacniające oraz podnoszące odporność. Pamiętajmy, że niepasteryzowany sok można przechowywać tylko kilka dni w lodówce.

Dżem z rokitnika

Do przygotowania dżemu potrzebujemy kilogram owoców, który zalewamy wodą (około pól litra) i gotujemy na małym ogniu przez 15-20 minut. Następnie przecedzamy masę, a odciśnięty sok przelewamy do garnka i mieszamy z około 750 gram cukru, najlepiej brązowego. Wszystko gotujmy często mieszając, aby dżem się nie przypalił. Gotowy produkt przekładamy do słoiczków i pasteryzujemy.

Nalewka z rokitnika

Rokitnik doskonale nadaje się także do przygotowania zdrowotnej nalewki. Potrzebujemy około 2 kilogramy owoców, które zasypujemy cukrem (również 2 kilogramy). Całość odstawiamy do czasu aż cukier się rozpuści. Musimy regularnie mieszać naczyniem, aby to ustalić. Następnie wlewamy do naczynia wódkę (około 2 litrów) oraz spirytus (około pół litra). Całość odstawiamy na około 5 miesięcy do pół roku. Po przecedzeniu owoców nalewkę możemy wlać do butelek.

Pamiętajmy, że owoce rokitnika z powodzeniem możemy spożywać również na surowo, jako przekąskę. W smaku są słodkawe, zwłaszcza te lekko przesuszone. Można je dodawać także do potraw z mlekiem, sałatek owocowych, deserów.

Zastosowanie - rokitnik zwyczajny w kosmetyce

Rokitnik zwyczajny wykorzystywany jest również w kosmetyce, gdzie doceniane są jego właściwości pielęgnacyjne i ochronne. Maseczki oraz peelingi z dodatkiem rokitnika wykazują zbawienny wpływ na skórę: przywracają jej zdrowy, młody wygląd, spłycają zmarszczki, zapobiegają tworzeniu się nowych, zmniejszają przebarwienia. Znanym i cenionym produktem w kosmetyce jest też - wspomniany już wcześniej - olej z rokitnika, który stosuje się na włosy: wzmacnia je, zapobiega łupieżowi oraz wypadaniu włosów. Dodaje im połysku i przywraca elastyczność. Co ciekawe, kosmetyki z dodatkiem rokitnika są lekko żółtawe, a w czasie użytkowania lekko tracą tą barwę. Nie wpływa to jednak na działanie specyfików.

Ocena: 4.9

Komentarze