Stres - czym jest, co go powoduje? Objawy i skutki stresu

StresO stresie słyszał pewnie każdy: że jesteśmy na niego narażeni praktycznie wszędzie, że może powodować wiele chorób, że nas osłabia i obniża naszą wydajność, że trzeba z nim walczyć. Czy aby na pewno?

Stres był z nami, jest i będzie. Warto lepiej go poznać i zastanowić się, jak można go wykorzystać pozytywnie.

Czym jest stres i co go powoduje?

Stres to stan pobudzenia emocjonalnego, wywołany rozbieżnością pomiędzy naszymi możliwościami, a wymaganiami, jakie stawia przed nami sytuacją. jest to reakcja adaptacyjna, jednocześnie naruszające homeostazę, czyli naszą wewnętrzną równowagę.

Co może spowodować u nas stres? Praktycznie wszystko Źródłem stresu może być zarówno nasza praca, jak i życie prywatne, w tym rodzina czy przyjaciele. Niestety, naczelnym powodem, przez który się stresujemy są pieniądze, w tym problemy z nimi oraz brak gotówki. To właśnie trudności finansowe są najczęstszą przyczyną kłótni w domu oraz napięć w miejsc pracy. Stresuje nas również sama praca oraz lęk przed tym, że nie podołamy obowiązkom, jak również nadmiar zadań, jakie dają nam do wykonania nasi przełożeni. Stresuje nas także presja czasu, czujemy strach przed oceną. Długotrwały stres w pracy może przyczynić się do wypalenia zawodowego. Stres powodują również sprawy domowe, w tym obowiązki domowe, problemy w małżeństwie, trudności wychowawcze.

Stres wyzwala także myślenie o zdrowiu naszym i bliskich. Stresujemy się, gdy sami chorujemy, choruje bliska nam osoba lub jest podejrzenie poważnej choroby. Stresujemy się także zagrożeniem, jakie niesie współczesny świat, w tym wojnami, terroryzmem, możliwością okradzenia nas czy napadnięcia. Co ciekawe, stresujące są dla nas także wydarzenia pozytywne, w tym pierwsza randka, pierwszy seks, ślub własny i najbliższych, przyjście na świat dziecka, przeprowadzka, wyjazd na dalekie wakacje, nowa praca.

Objawy i skutki stresu

Stres powoduje szereg objawów fizycznych oraz psychicznych, wpływa na nasze myśli, zachowania oraz funkcjonowanie w wielu sferach życia. Stres może powodować wiele objawów fizjologicznych, w tym pocenie się, drżenie rąk, kołatanie serca, bóle i zawroty głowy, omdlenia, ból brzucha, nudności, wymioty i inne problemy gastrologiczne, brak apetytu lub objadanie się. Co ciekawe, długotrwały stres powodować może również wzrost ciśnienia krwi. U pań z kolei mogą pojawić się zaburzenia miesiączkowania, a u panów problemy z potencją. Do objawów psychicznych i emocjonalnych zaliczyć możemy: lęk, niepokój, problemy z koncentracją oraz skupieniem uwagi, problemy ze snem, bezsenność, koszmary nocne, nadmiernie reakcje emocjonalnie, drażliwość, złość, frustracja, wybuchy gniewu. Stres przyczynia się także do spadku libido. Powodować może także wiele objawów kompulsywnych, w tym obsesyjne bawienie się długopisem, skubanie rękawów bluzki, obgryzanie paznokci i wiele innych. Niestety stres, może też prowadzić do uzależnień, w tym częstszego sięgania po używki, takie jak np. alkohol.

Po co nam stres?

Stres niesie więc szereg negatywnych skutków: czujemy się źle i jesteśmy mniej wydajni w działaniu. czy zawsze tak jest? Oczywiście, nie. Stres może być także rozpatrywany w kategoriach pozytywnych, a dokładniej motoru do działania, który mobilizuje nas do zwiększonego wysiłku fizycznego oraz poznawczego. Stres jest uwarunkowany ewolucyjnie i jest nam niezbędny do przetrwania. Adrenalina bowiem wyostrza zmysły, pozwala nam na szybsze znalezienia właściwego rozwiązania.

Jak zamienić destrukcyjny stres w coś pozytywnego i pozbyć się nadmiaru negatywnych emocji?

Jak radzić sobie ze stresem?

Aby adekwatnie zareagować na stres, najlepiej działać od razu. Nie pozwólmy na to, aby stres narastał i hamował nasze działanie. Gdy czujemy, że stres zaczyna nas ogarniać, stosujmy proste ale skuteczne metody walki z negatywnymi emocjami. Poniżej 10 ciekawych sposobów, które możemy wykorzystać w codziennym życiu, aby korzystać z pozytywnej funkcji stresu.

Oddychaj!

W sytuacji stresowej bardzo ważne jest oddychanie, oczywiście odpowiednie. Jak oddychać, aby szybciej się uspokoić? Musimy oddychać głęboko i świadomie. Oznacza to, że powinniśmy skupiać się na każdym głębokim wdechu i wydechu. pozwoli nam to skoncentrować myśli na czynności oddychania, głębokie oddechy sprawią, że dotlenia się nas organizm, lepiej pracują płuca, krew krążyć będzie szybciej, a mózg funkcjonować lepiej.

Sen i dieta na stres

W walce ze stresem i w jego profilaktyce bardzo ważna jest nasza siła, a zyskamy ją, gdy dostarczamy organizmowi odpowiednią ilość snu oraz niezbędne składniki w pożywieniu. Optymalnym czasem snu jest 9-10 godzin dla dziecka oraz 7-8 godzin dla osoby dorosłej. A co z jedzeniem? W diecie antystresowej powinna znaleźć się witamina B (łagodzi stany napięcia, obniża lęk, stres), magnez (pomaga się skupić, stabilizuje pracę mózgu), wapń oraz cynk (wspomagają pracę systemu nerwowego). Witaminę B znajdziemy w mięsie, rybie, pieczywie, fasoli czy brokułach. Magnez z kolei znajduje się w orzechach, kaszy, bananach oraz serze żółtym. Źródłem wapnia jest nabiał oraz ryby. Z kolei cynk znajdziemy w mieście, zwłaszcza chudym oraz owocach morza. Pamiętajmy o zbilansowanej diecie oraz odpowiednim nawodnieniu.

Aktywność fizyczna

Aby mieć siłę do pokonania negatywnych emocji, warto wzmacniać swoje ciało poprzez aktywność fizyczną i nie tylko dlatego, że sport jest zdrowy ale przede wszystkim z uwagi na hormony. Mowa oczywiście o endorfinach, zwanych hormonami szczęścia. Wydzielają się one w trakcie aktywności fizycznej oraz jeszcze długo po wysiłku, co pozwala nam na efektywniejsze myślenie oraz działanie.

Muzyka nie tylko relaksacyjna

Stres możemy zwalczać również muzyką i to nie tylko utworami relaksacyjnymi. Doskonała w walce ze stresem jest taka muzyka, jaką lubimy. W trakcie jej słuchania uspokajamy się, zaczynamy myśleć pozytywnie, co pomaga nam w radzeniu sobie w sytuacji stresowej. Warto więc słuchać ulubionych piosenek przed ważną rozmową czy egzaminem. Pomogą nam się odpowiednio „nastroić” oraz wprawią w lepszy nastrój.

Hobby w walce ze stresem

Aby pokonać stres musimy być silni, a silni jesteśmy, gdy robimy to, co lubimy. Może to być czytanie książki, wyjście na spacer, zagranie w grę, malowanie czy każda inna czynność, która sprawia nam przyjemność. Jeśli robimy coś, co lubimy i w czym jesteśmy dobrzy, wzrasta nasza samoocena, co również jest korzystne w walce ze stresem.

Wykorzystuj energię

W sytuacji stresowej pojawia się wyrzut adrenaliny, hormonu stresowego, który popycha nas do działania lub też wzmaga agresję i hamuje aktywność. Wykorzystajmy adrenalinę do działania, niekoniecznie związanego z sytuacją stresową. Możemy sprzątnąć mieszkanie, coś naprawić, umyć samochód czy odnowić jakiś mebel w domu. Pamiętacie sympatyczną „Brzydulę”, Ulę Cieplak z telewizyjnego serialu, która w chwilach stresowych zamykała się w kuchni i lepiła pierogi? To właśnie tak działa. Adrenalina sprzyja zwłaszcza pracy twórczej, dlatego właśnie artyści tworzą swoje dzieła w stanach napięcia nerwowego.

Drobne przyjemności

Aby pokonać stres, warto zmieniać złe emocje na dobre i sprawiać sobie drobne przyjemności. Jeśli jesteśmy zestresowani pracą, zbliża się sesja na uczelni czy obawiamy się rozmowy kwalifikacyjnej, sprawmy sobie drobną przyjemność. Może to być wyjście do kina, kawa z przyjaciółką lub relaks we własnej wannie.

Odpoczynek, relaksacja i wizualizacja

W celu przeciwdziałania stresowi oraz zwalczania go, pamiętajmy o odpoczynku. Każdego dnia znajdźmy chwilę dla siebie, co pozwoli nam na zregenerowanie sił oraz bardziej optymistyczne spojrzenie na świat. Doskonałym rozwiązaniem w przypadku nagromadzenia stresu jest relaksacja. Polega ona na skupianiu się na swoim oddechu, można wykorzystać także wizualizację, czyli wyobrażanie sobie pewnych obrazów, które mają służyć relaksowi.

Przelewaj złe emocje na papier

Ciekawym i prostym sposobem na poradzenie sobie z negatywnymi emocjami jest uwalnianie się od nich poprzez… przelewanie ich na papier. Swoje żale i smutki można opisać lub narysować. Nie wykorzystujmy jednak do tego komputera i internetu, niech to będzie tylko nasze. Możemy założyć specjalny zeszyt lub wykorzystać stary blok z białymi kartkami i rysować swoje złe emocje. Opisywać je możemy w formie pamiętnika, z pewnością przyniesie nam to ulgę. Z kolei do rysowania można wykorzystywać ołówek oraz kredki, doskonale sprawdzą się kredki pastelowe.

Wsparcie i miłość bliskich

Wciąż jednak nieodzownym sposobem na stres są… nasi bliscy. To ich wsparcie i uczucie pozwala nam na radzenie sobie ze stresującymi sytuacjami. Najlepszym lekiem w wielu przypadkach jest zwykła rozmowa. Działa wręcz terapeutycznie, pozwala na „wyrzucenie” z siebie negatywnych emocji. Nie traktujmy jej jednak jak możliwości „wyżycia się” na bliskiej osobie, np. po kłótni w pracy. Niech rozmowa ta będzie okazją do przedyskutowania sprawy, wymiany doświadczeń, uzyskania ciekawych porad i wsparcia.

Doskonałym lekiem na stres jest również… seks. W trakcie zbliżeń fizycznych wydziela się oksytocyna oaz serotonina, poprawia się nastrój, znika uczucie niepokoju. Bliskość ukochanej osoby jest darmowym ale i niezwykle skutecznym lekiem na przewlekły stres. Nie zawsze jednak seks jest możliwym do zastosowania środkiem zaradczym na stresujący dzień. Zwykle nie mamy wtedy ochoty na współżycie, panie mogą mieć problemy z osiągnięciem satysfakcji, panowie zaś obawiają się kłopotu z erekcją. Jeśli czujemy, że nie mamy siły i ochoty na pełny stosunek, zdecydujmy się na przyjemne przytulanie oraz petting. Może te doznania przerodzą się w coś więcej lub same zaspokoją naszą potrzebę bliskości i ukoją nerwy.

Kiedy do specjalisty?

Długotrwały stres, z którym nie możemy sobie poradzić może nieść a sobą negatywne konsekwencje, jak zaburzenia emocjonalne, w tym depresja oraz diagnozowane dziś coraz częściej wypalenie zawodowe. Gdzie i jak szukać pomocy, gdy stres nas ogarnia i czujemy się przytłoczeni jego mocą? Wsparcia należy wtedy szukać u specjalistów. Pomocy tego typu udziela psycholog oraz psychoterapeuta.

Wymienione wyżej proste ale i skuteczne sposoby walki ze stresem pozwolą nam na pokonanie negatywnych skutków stresu oraz oczyszczenie psychiki z negatywnych myśli i sądów. Ponadto, pozwoli nam to spojrzeć na rzeczywistość z większym dystansem oraz nabranie pewności siebie. Istotne jest także to, aby wyposażyć się w umiejętności, pozwalające na unikanie stresu oraz posiadanie energii, która pozwoli nam obronić się przed negatywnymi emocjami.

Poniżej 5 rad, które pozwolą nam być silniejszymi od stresu

1. Ćwicz asertywność

Asertywność jest bardzo ważna w walce ze stresem. To nic innego jak zdolność wyrażania własnego zdania w sposób nienaruszających praw innych osób. To sztuka mówienia „nie” w taki sposób, aby nikogo nie urazić ale jednocześnie wyrażenie swoich poglądów. Asertywność pomaga nam uniknąć wielu sytuacji stresowych, w tym kłótni oraz przyjmowania na siebie zadań i obowiązków, których nie jesteśmy w stanie sprostać.

2. Nie kumuluj negatywnych emocji

Jeśli czujesz, że gromadzi się w Tobie złość, gniew i zaraz wybuchniesz lub masz tendencję do zamykania się w sobie: nie kumuluj tych emocji, daj im upust: ich na spacer, włącz muzykę i tańcz, pokrzycz, idź na siłownię. Pozwól nerwom i złości odejść z Twojego ciała.

3. Nie przejmuj się innymi

Nie porównuj się z innymi, podchodź z dystansem do ich komentarzy i krytyki Twojej osoby. Zdaj się na siebie, na to, co Ty myślisz i jak siebie postrzegasz. Znajdź oczywiście osoby zaufane, z których zdaniem się liczysz ale pamiętaj: nie ma osoby, która kochałby cały świat.

4. Nie szukaj stresu na siłę - myśl pozytywnie!

Obecnie obserwujemy tendencję do wyszukiwania na siłę sytuacji, które możemy uznać za stresowe. Nie szukaj stresu tam, gdzie go nie ma. Myśl pozytywnie, otaczaj się optymistami i z radością patrz w przyszłość. Zobaczysz, że sytuacji stresowych będzie o wiele mniej, a Ty nabierzesz pewności, że Twoje życie ma o wiele więcej kolorów, niż myślałeś!

5. Uwierz w siebie

Doskonałym sposobem w profilaktyce stresu jest zwiększenie wiary w siebie oraz poczucia własnej wartości. Wiele osób, które żyją w nadmiernym stresie, cechują się niską samooceną. Stresowi sprzyja bowiem apatia, bierność, poczucie bycia gorszym. Osoby takie rezygnują z działania, denerwują się, gdy zleca się im ważne lub nowe zadania. Jeśli uwierzysz w siebie i woje możliwości, wiele kwestii wyda Ci się nie tyle stresujących, co ciekawych i inspirujących.

I po raz kolejny pojawia się nam motyw stresu jako motoru do działania, bodźca, który zachęca nas do aktywności. Pamiętajmy, że nie uwolnimy się zupełnie od stresu i nawet nie powinniśmy. Kluczem do sukcesu jest jednak uwolnienie się od negatywnych jego skutków i poszukiwaniu w stresie inspiracji do działania. To jego ewolucyjna rola, korzystajmy więc z niej i nie dajmy się zahamować. Jak w powieści "Alchemik" pisze Paulo Coelho "Tylko jedno może unicestwić marzenie - strach przed porażką". Jeśli nie poddamy się stresowi i uczynimy z niego motywację do dalszego działania, droga do spełniania marzeń będzie o wiele prostsza.

Autor: Monika Muzolf, psycholog

Artykuły:

Ocena: 4.7

Komentarze