Witamina B3 - rola, występowanie, właściwości, niedobór, nadmiar

Witamina B3Witamina B3, czyli niacyna (zwana też witaminą PP), to sprzymierzeniec w walce z trudnymi infekcjami bakteryjnymi czy grzybiczymi. To także witamina niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego czy mięśni. Z racji dobrej dostępności niacyny w diecie, niedobór witaminy B3 zdarza się rzadko.

Jaka jest rola witaminy B3 w organizmie?

Termin witamina B3 czy niacyna tak naprawdę dotyczy dwóch związków: kwasu nikotynowego i jego amidu. Jako składnik dwóch bardzo ważnych koenzymów: NAD i NADH, witamina B3 reguluje przebieg wielu procesów oksydo-redukcyjnych oraz przemian metabolicznych. Warunkując metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów witamina ta dba o odpowiedni bilans energetyczny organizmu. Niacyna bierze udział w syntezie hormonów płciowych, kortyzolu, insuliny i tyroksyny, czyli związków o bardzo wszechstronnym oddziaływaniu na organizm. Dla witamin z grupy B charakterystyczny jest korzystny wpływ na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy. Nie inaczej jest w przypadku niacyny - reguluje przewodnictwo nerwowe i nerwowo - mięśniowe oraz warunkuje dobre samopoczucie psychiczne. Witamina B3 dba o nienaganną skórę włosów i paznokci, reguluje produkcję erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Jako silny antyutleniacz chroni organizm przed szkodliwym wpływem reaktywnych form tlenu, czyli wolnych rodników. Ponadto sprzyja detoksykacji organizmu.

Obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, zapobiegając rozwojowi miażdżycy i jej groźnych powikłań – zawału serca, nadciśnienia czy udaru mózgu. Ponadto podnosi poziom cholesterolu HDL, co jest niezwykle pożądane ze względu na profilaktykę chorób układu sercowo - naczyniowego.

Witamina B3 stosowana jest jako wsparcie terapii obniżającej poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, przy bólach menstruacyjnych, migrenach, problemach skórnych czy cukrzycy. Ostatnio coraz więcej doniesień wskazuje na kluczową rolę witaminy B3 w leczeniu infekcji bardzo trudnymi do wyleczenia patogenami - gronkowcem MRSA czy grzybami.

Zapotrzebowanie na witaminę B3 i jej występowanie - źródła pokarmowe

Witamina B3 jest częściowo syntetyzowana w organizmie z tryptofanu. Ten aminokwas musi być dostarczony z dietą, zatem osoby dostarczające pełnowartościowego białka z dietą mają nieco niższe zapotrzebowanie na witaminę B3. Zalecane dzienne spożycie niacyny jest następujące:

  • dzieci do 3 r.ż. - 6 mg
  • dzieci od 4 - 6 r.ż. - 8 mg
  • dzieci od 7- 9 r.ż. -12 mg
  • chłopcy od 10 -12 r.ż. - 12 mg
  • chłopcy od 13 -18 r.ż.-16 mg
  • dziewczęta od 10 -12 r.ż. - 12 mg
  • dziewczęta od 13 -18 r.ż.- 14 mg
  • mężczyźni - 16 mg
  • kobiety - 14 mg
  • kobiety ciężarne - 8 mg
  • kobiety karmiące piersią - 17 mg

W jakich pokarmach można spodziewać się dużych ilości witaminy B3? Najwięcej niacyny znaleźć można w drożdżach, otrębach pszennych, roślinach strączkowych, migdałach i orzeszkach ziemnych czy pełnoziarnistych produktach zbożowych. Do codziennej diety warto także włączyć chude mięso, kaszę gryczaną, ryby, nabiał czy suszone brzoskwinie.

Witamina B3

Niedobór witaminy B3

Z racji częściowej syntezy wewnątrzustrojowej niacyny, jej niedobór jest rzadki. Jeśli już się pojawi, początkowo manifestuje się bólami i zawrotami głowy, przewlekłym zmęczeniem, bezsennością oraz problemami z pamięcią. Inne objawy ze strony układu nerwowego to drażliwość, stany depresyjne, niepokój i pobudzenie. Ponadto niedobór niacyny może prowadzić do biegunek i wymiotów, podwyższonego poziomu glukozy i cholesterolu we krwi oraz problemów skórnych. Jeśli niedobór jest umiarkowany, występuje suchość skóry i nadwrażliwość na słońce. Gdy zaś niedobór niacyny jest zaawansowany, dochodzi do rozwoju pelagry – poważnej choroby o szerokim zasięgu.

Jej najważniejsze symptomy to:

  • zaczerwienienie i szorstkość skóry
  • owrzodzenia skóry
  • przebarwienia zlokalizowane przede wszystkim na dłoniach, twarzy i szyi
  • stany zapalne jamy ustnej
  • objawy neurologiczne

Aby zapobiec niedoborom niacyny i ich poważnym skutkom, suplementacja witaminą B3 zalecana jest w przypadku migren, hipercholesterolemii, cukrzycy lub zaburzeniach funkcji układu sercowo – naczyniowego czy nerwowego. Ponadto na niedobory niacyny narażone są osoby nadużywające alkoholu, cierpiące na zespoły złego wchłaniania oraz stosujące leki przeciwpadaczkowe.

Nadmiar witaminy B3

Z racji rozpuszczalności w wodzie, witamina B3 może być usuwana z moczem, co stanowi fizjologiczny mechanizm regulujący jej nadmierną kumulację w organizmie. Najczęściej przedawkowanie wynika z niekontrolowanej suplementacji preparatami witaminowymi. Nadmiar witaminy B3 ma bardzo poważne konsekwencje - zwiększając insulinooporność, może przyczyniać się do rozwoju cukrzycy typu 2. Ponadto duże dawki witaminy B3 objawiają się bólem głowy i nadmiernym zaczerwienieniem skóry.

Ocena: 5.0

Komentarze