Witamina B6 - rola, występowanie, działanie, nadmiar, niedobór

Witamina B6Witamina B6, czyli pirydoksyna to jedna z witamin grupy B niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jako składnik około 50 enzymów witamina B6 warunkuje prawidłowy przebieg wielu przemian metabolicznych. Niedobór witaminy B6 daje objawy ze strony układu nerwowego, podobnie jak nadmiar witaminy B6.

Rola witaminy B6 w organizmie

Witamina B6 to związek regulujący przemiany tłuszczów, węglowodanów i białek. Szczególnie ważna jest dla przemian aminokwasów - witamina B6 jest niezbędna dla przekształcenia tryptofanu w niacynę, czyli witaminę B3, PP. Jako koenzym licznych enzymów wpływa na metabolizm azotowy, reguluje syntezę neurotransmiterów oraz aminokwasów siarkowych.

Rola witaminy B6

Wpływ witaminy B6 na gospodarkę węglowodanową sprowadza się przede wszystkim do udziału w procesach syntezy glikogenu, czyli formy zapasowej glukozy w organizmie, gromadzonej w mięśniach i wątrobie. Natomiast wpływ witaminy B6 na metabolizm tłuszczów polega na regulowaniu reakcji wydłużania kwasów tłuszczowych. Najważniejszą z tych reakcji jest przemiana kwasu linolowego w arachidonowy, niezbędny do syntezy prostaglandyn, Te związki z kolei regulują powstanie stanu zapalnego, wpływają na skurcze mięśniówki gładkiej, normalizują poziom ciśnienia krwi oraz wpływają na krzepliwość krwi.

Wzór chemiczny witaminy B6

Witamina B6 reguluje ponadto syntezę erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, co odgrywa kluczową rolę w profilaktyce anemii. Kolejne role witaminy B6 w organizmie to pozytywny wpływ na układ nerwowy, sercowo - naczyniowy oraz immunologiczny. Związek ten spowalnia starzenie się neuronów, co usprawnia pamięć i koncentrację, warunkuje doskonałe samopoczucie psychiczne oraz spowalnia rozwój zmian neurodegeneracyjnych. Natomiast dzięki obniżaniu poziomu homocysteiny pirydoksyna ogranicza rozwój zmian miażdżycowych.

Występowanie witaminy B6 - naturalne źródła w diecie

Żródła pokarmowe witaminy B6

Witamina B6 występuje w formie trzech związków - pirydoksyny, pirydoksalu oraz pirydoksaminy. Ta pierwsza znajduje się w produktach pochodzenia roślinnego, zaś dwie pozostałe w produktach odzwierzęcych. Najbogatsze źródła witaminy B6 w diecie to:

  • pełnoziarniste produkty zbożowe - kasza gryczana, pieczywo żytnie, zarodki pszenne, płatki jęczmienne, brązowy ryż
  • mięsa - wołowina, wieprzowina, mięso z indyka czy kurczaka
  • ryby - tuńczyk, sardynki, węgorz, morszczuk, śledź
  • warzywa - kapusta, brukselka, ziemniaki, papryka czerwona, seler, szpinak, kukurydza, por, brokuły
  • soczewica, fasola, groch
  • owoce - banany, awokado, suszone figi i daktyle
  • jaja, mleko, drożdże

Witamina B6 jest wrażliwa na wszelkie procesy przetwórcze - mrożenie warzyw może zmniejszyć jej zawartość nawet o kilkadziesiąt %, podobnie jak gotowanie mięsa. Spożywa wraz z pokarmem witamina B6 wchłaniania jest z przewodu pokarmowego, a następnie magazynowana pod postacią fosforanu pirydoksalu w wielu narządach: wątrobie, nerkach, mięśniach i mózgu. Niewielkie jej ilości mogą być ponadto syntetyzowane w jelicie cienkim, z udziałem fizjologicznej flory bakteryjnej.

Zapotrzebowanie na witaminę B6

Średnie dzienne zapotrzebowanie na witaminę B6 wynosi około:

  • 1,4 mg u dzieci
  • 1,8 mg u kobiet
  • 2,2 mg u mężczyzn
  • 2,5 mg w okresie ciąży i laktacji

Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 wykazują przede wszystkim osoby stosujące dietę wysokobiałkową, a także kobiety stosujące doustną antykoncepcję hormonalną. Inne sytuacje wymagające dostarczenia większych ilości witaminy B6 to przewlekły stres, schorzenia serca, podeszły wiek bądź hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru we krwi.

Niedobór witaminy B6

Niedobory witaminy B6 nie są częste i dotyczą przede wszystkim osób ze zwiększonym zapotrzebowaniem na tą witaminę. Jeśli już występują, najczęściej towarzyszą niedoborowi innych witamin z grupy B. Objawy niedoboru witaminy B6 przede wszystkim dotyczą układu nerwowego. Pojawia się apatia, problemy ze snem, nadpobudliwość nerwowa, napady drgawkowe. Często występuje drętwienie rąk, nie należą do rzadkości stany depresyjne. Szczególnie niebezpieczne są zmiany neurologiczne u dzieci. Niedobór witaminy B6 u najmłodszych prowadzi do:

  • opóźnienia umysłowe
  • drgawki
  • drażliwość i płaczliwość

Ponadto niedobór witaminy B6 u dzieci może skutkować osłabieniem kości i zaburzeniami wzrostu. Pozostałe manifestacje niedoboru witaminy B6 to anemia - wtedy pojawić mogą się bóle i zawroty głowy, ogólne osłabienie, przyspieszona akcja serca. Charakterystyczne dla niedoboru witamin z grupy B są także zmiany zapalne skóry i błon śluzowych, zajady w kącikach ust oraz nadmierne wypadanie włosów. Niedobór B6 utrzymujący się przez dłuższy czas może zwiększać ryzyko rozwoju choroby Parkinsona, a także miażdżycy i jej powikłań - zawału, udaru, choroby niedokrwiennej serca.

Nadmiar witaminy B6 ( przedawkowanie )

Zbyt wysoki poziom witaminy B6 w organizmie stwierdzany jest niezwykle rzadko. Nigdy nie jest on konsekwencją spożycia zbyt wysokich ilości witaminy B6 z dietą, gdyż wtedy ewentualny nadmiar tego związku (rozpuszczalnego w wodzie) usuwany jest przez nerki. Przyczyną nadmiernego stężenia B6 we krwi jest przedawkowanie suplementu. Długotrwałe stosowanie dawek B6 przekraczających 200 mg na dobę prowadzi do nieodwracalnych skutków neurologicznych: braku koordynacji mięśniowej, drętwienia kończyn, zwyrodnienia nerwów.

Ocena: 5.0

Komentarze